Vragen en antwoorden over het 21e pakket sancties tegen Rusland

ENERGIEMAATREGELEN

Welke energiemaatregelen zijn in het pakket opgenomen?

Het terugdringen van de Russische inkomsten uit energie-export is de meest effectieve manier om Rusland aanzienlijke kosten op te leggen en zijn vermogen om de oorlog te financieren te verzwakken. In een tijd waarin de oorlog in Iran en de sluiting van de Straat van Hormuz gevolgen hebben gehad voor de mondiale olieprijzen, waardoor Rusland de kans heeft gekregen hiervan te profiteren, blijft de EU standvastig in haar streven om de intensiteit van de door ons ingevoerde maatregelen te handhaven en de druk op te houden, ook al verzwakken anderen hun sancties gedeeltelijk.

Het GLB van de olieprijs: opschorting van de aanpassing van het prijsplafond tot juli 2027

De EU heeft besloten de aanpassing van het in het 18e sanctiepakket overeengekomen prijsplafond voor een volledig jaar op te schorten tot juli 2027. Dit zal een sterke neerwaartse druk op de Russische uitvoer van ruwe olie houden om ervoor te zorgen dat Rusland niet profiteert van de sluiting van de Straat van Hormuz. In geval van uitzonderlijke marktontwikkelingen blijft het mogelijk het prijsplafond eerder te herzien.

Schaduwvloot: 41 extra vaartuigen zijn opgenomen in de lijst

Vandaag heeft de EU nog eens 41 vaartuigen van de Russische schaduwvloot op de lijst geplaatst. Deze vaartuigen zijn samen met de lidstaten geïdentificeerd en zullen nu worden onderworpen aan een verbod op haventoegang en een verbod op het ontvangen van diensten. Bovendien breidt de EU de criteria voor de plaatsing van schepen op de lijst uit, zodat schepen die schepen leveren of bijtanken waaraan sancties zijn opgelegd of die lading van hen afnemen (bunkering en schip-tot-schiptransfers) op de lijst kunnen worden geplaatst. Dit moet een extra vaartuigspecifiek afschrikmiddel zijn om de logistiek van de schaduwvloot aan te pakken.

Verbod op transacties in kritieke infrastructuur

Dit pakket introduceert meer transactieverboden voor kritieke infrastructuur — gericht op havens, luchthavens en raffinaderijen die de militaire en economische veerkracht van Rusland mogelijk maken. In het bijzonder:

• transactieverboden voor twee Russische havens (Olya en Vysotsk);
• Transactieverboden op vier luchthavens (Sheremetyevo in Moskou, Ulyanovsk-Vostochny, Rostov-on-Don Platov Airport, Mineralnye Vody Airport, gebruikt voor het vervoer van goederen en technologie in de defensie- en veiligheidssector).

Daarnaast heeft de EU vandaag het verbod uitgebreid tot raffinaderijen die Russische olie verwerken. Door ons rechtstreeks op deze knooppunten te richten en niet alleen op hun respectieve eigenaren, willen we de toeleveringsketens van Rusland doorbreken, de energie-inkomsten beperken en gaten in de sanctieregeling dichten. Tegelijkertijd stelt de EU voor één raffinaderij uit een derde land, de raffinaderij van Kulevi in Georgië, specifiek op de lijst te plaatsen omdat deze afhankelijk is van Russische ruwe olie en tegelijkertijd aardolieproducten naar de EU blijft uitvoeren. Deze notering zal met een vertraging van zes maanden in werking treden om de raffinaderij de tijd te geven te diversifiëren van haar afhankelijkheid van Russische ruwe olie. Na een beoordeling door de Commissie zal de Raad vervolgens besluiten of het nog nodig is de raffinaderij op de lijst te plaatsen.

Verkoop van LNG-tankers

Voor de verkoop van LNG-tankers aan derde landen geldt nu een kennisgevingsverplichting. Voorts zal de Raad, na een beoordeling door de Commissie over drie maanden, besluiten of een volledig verbod op de verkoop aan Rusland moet worden uitgevoerd.  

Verbod op LNG-terminaldiensten

Het verbod op LNG-terminaldiensten werd ingevoerd in het 20e sanctiepakket. Vandaag verfijnen we het toepassingsgebied ervan om te verduidelijken dat het niet alleen betrekking heeft op Russische en EU-exploitanten, maar ook op niet-Russische exploitanten uit derde landen die onder zeggenschap staan van Russische bedrijven.

Overdracht van Russisch LNG naar derde landen

Er wordt een tijdelijke vrijstelling ingevoerd voor de overdracht van Russisch lng naar derde landen en aankopen in verband met die overdrachten naar derde landen voor een periode van één jaar, onder voorbehoud van verlenging om de rechtszekerheid en de ordelijke uitfasering van activiteiten te waarborgen. Een herzieningsproces garandeert dat het historische volume van 2025 niet wordt overschreden, waardoor een stijging van de exportinkomsten die Rusland uit dergelijke overdrachten haalt, wordt voorkomen.

Oliehandelaren

De EU heeft vijf extra oliehandelaren een transactieverbod opgelegd vanwege hun rol in de frustratie over sancties.

Financiële maatregelen

Welke maatregelen hebt u genomen tegen Russische banken en cryptoplatforms en banken in derde landen?

Vandaag heeft de EU het EU-sanctiekader verder versterkt met nieuwe financiële beperkingen. De maatregelen omvatten sancties tegen Russische banken, financiële instellingen uit derde landen en cryptoactiva-entiteiten, en een specifiek verbod voor derde landen op cryptoactivadiensten. Bovendien zullen deze maatregelen afschrikkend werken voor landen die cryptoplatforms hosten die worden gebruikt om sancties te ontwijken. Ze sluiten mazen in de wet, verbeteren het toezicht en handhaven de druk op de Russische oorlogseconomie. In het bijzonder:

• Russische banksector: Nieuwe transactieverboden voor nog eens 33 Russische financiële instellingen. Als gevolg hiervan zijn nu in totaal meer dan 100 Russische banken onderworpen aan deze verboden. Dit zorgt voor enorme druk op de Russische banksector en beperkt zijn vermogen om de financiering van de oorlog te ondersteunen.
• Banken uit derde landen die sancties frustreren of verbonden zijn met Russische betalingssystemen: Er wordt een transactieverbod opgelegd aan één bank in Mongolië, een Kirgizische bank en twee Indiase filialen van Russische banken.

• Crypto-platforms: Nieuwe transactieverboden op veertien cryptoplatforms en aan crypto gekoppelde bedrijven die actief zijn in het omzeilen van sancties. Deze platforms of bedrijven bevinden zich in Georgië, Panama, El Salvador, de VAE, de Marshalleilanden en Wit-Rusland.
• Verbod van derde landen op cryptoactivadiensten: Het creëren van een instrument om transacties tussen EU-exploitanten en cryptoactivadiensten of -platforms in specifieke op de lijst geplaatste derde landen te verbieden die systematisch en voortdurend hebben nagelaten de frustratie van EU-sancties door middel van crypto te voorkomen. Hoewel er momenteel geen landen onder dit verbod vallen, zal dit artikel als afschrikmiddel fungeren en derde landen ertoe aanzetten actie te ondernemen om te voorkomen dat hun jurisdictie wordt gebruikt voor omzeiling via crypto.
• Russische onderdanen in raden van bestuur van bedrijven voor cryptodiensten: Uitbreiding van het verbod voor Russische onderdanen om eigenaar te zijn van, zeggenschap te hebben over of zitting te nemen in de raden van bestuur van een bedrijf dat cryptodiensten aanbiedt die onder MiCA vallen (bv. beurzen, handelsplatforms).
• Uitzondering op het verbod op transacties voor banken en crypto-exploitanten uit Rusland en derde landen: Invoering van een afwijking van het transactieverbod voor nieuw op de lijst geplaatste Russische banken en cryptoplatforms en banken uit derde landen om EU-onderdanen in staat te stellen hun tegoeden op te nemen. Het doel is om gesanctioneerde banken en cryptoplatforms een excuus te ontnemen om die fondsen te behouden ten nadele van EU-burgers.

Het 21e pakket heft ook het transactieverbod op voor één bank in Azerbeidzjan, omdat de redenen waarom het oorspronkelijk was vermeld, zijn aangepakt.

HANDELSMAATREGELEN

Uitvoer

Wat zijn de nieuwe uitvoerbeperkingen en -verboden in het 21e sanctiepakket?

De huidige exportbeperkingen op extra items en technologieën verstoren de slagveldinspanning verder en verzwakken het militair-industriële complex van Rusland.

Nieuwe uitvoerbeperkingen hebben betrekking op nikkelpoeders, -metaal en -legeringen die worden gebruikt in corrosiebestendige coatings van straalmotoren; Berylliumpoeder gebruikt in drijfgassen; en zelfklevende films, banden en strips die worden gebruikt in de lucht- en ruimtevaart- en defensiesector.

De EU elimineert inconsistenties in de bestaande controles van onbemande luchtvaartuigen (UAV's/drones), met als referentie de controletekst in het Iraanse regime voor raketten en UAV's. Deze hebben betrekking op grondondersteuningsapparatuur voor UAV's; storings-/interceptiesystemen voor UAV's; lanceersystemen voor UAV's; systemen voor het beëindigen van vluchten voor UAV's en raketten; en servomotoren voor UAV's.

Invoer

Wh bij zijn de nieuwe invoerverboden opgenomen in het 21e sanctiepakket?

Vandaag voert de EU invoerverboden in voor een aantal goederen (EU-invoer ter waarde van 60 miljoen EUR in 2025, 285 miljoen EUR vóór de invasie, 2021):

• koperertsen, nikkelertsen, loodertsen en ertsen van edelmetalen, locking-in diversificatie die in 2025 is voltooid;
• ruwe zinkalkali en aardalkalimetalen;
• bepaalde anorganische chemische stoffen (zinkoxiden en chroomoxiden); tallolie;
• glaswerk;
• imitatieparels; en
• auto-onderdelen.

ANTI-CIRCUMVENTIEMAATREGELEN

Welke maatregelen zijn opgenomen om omzeiling tegen te gaan?

Met dit pakket worden aan de lijst in bijlage IV 51 nieuwe entiteiten toegevoegd die deel uitmaken van of steun verlenen aan het militair-industrieel complex van Rusland of waarmee EU-sancties kunnen worden omzeild. Dit omvat 24 in Rusland gevestigde entiteiten en 27 in derde landen: 14 in China (waarvan 4 in Hongkong), 4 in Turkije, 3 in Kirgizië, 2 in India, 2 in Kazachstan en 2 in de Verenigde Arabische Emiraten.  Voor deze entiteiten gelden strengere uitvoerbeperkingen.

Wettelijke bescherming van EU-functionarissen

Welke nieuwe bepalingen zijn aangenomen om EU-marktdeelnemers verder te beschermen?

Het 21e pakket voorziet in aanvullende wettelijke bescherming voor EU-actoren tegen onrechtmatige rechtszaken van Russen als vergelding tegen EU-sancties.

• Ten eerste breidt de EU de mogelijkheid voor EU-bedrijven uit om in de EU hun niet-Russische contractuele partijen aan te klagen als deze niet-Russische partijen de EU-onderneming buiten de EU aanklagen omdat zij hun contracten hebben opgeschort of beëindigd om te voldoen aan sancties.
• Ten tweede geeft het 21e pakket de rechterlijke instanties van de Unie de bevoegdheid om „bevelen tegen tenuitvoerlegging” te bevelen. Deze bevelen zijn bedoeld om de tenuitvoerlegging in niet-EU-landen van onwettige vonnissen of bevelen van Russische rechtbanken af te schrikken.
• Ten derde moeten de lidstaten beslissingen van Russische rechtbanken of autoriteiten niet erkennen of ten uitvoer leggen wanneer die beslissingen verband houden met sancties.

LIJST

Op wie heb je je gericht?

Het 21e pakket EU-sancties voegt 48 personen en 170 entiteiten toe aan de lijst van natuurlijke en rechtspersonen waarvan de tegoeden zijn bevroren en aan het verbod om hun tegoeden en economische middelen ter beschikking te stellen. De nieuwe lijsten hebben voornamelijk tot doel de Russische energie- en andere inkomsten en militaire capaciteit te verstoren.

• Financiële sector en crypto: De EU somt 94 Russische banken en grote financiële instellingen op, en een belangrijk cijfer in het Russische bankwezen. De EU voegt vier benamingen toe in verband met het grensoverschrijdende A7-netwerk, met inbegrip van de nieuwe verbindingen met Afrika.
• Russisch militair-industrieel complex (RMIC): Als onderdeel van de 56 lijsten die gericht zijn op het RMIC, houden 37 rechtstreeks verband met de productie- en toeleveringsketen van langeafstandsdrones.
• De schaduwvloot van Rusland: Er worden 8 entiteiten en 1 persoon aangewezen die actief zijn in het ecosysteem van de schaduwvloot, waaronder bedrijven die actief zijn namens de belangrijkste oliemaatschappijen van Rusland en, voor het eerst, een bemanningsagentschap dat de schaduwvloot ondersteunt.
• Energiesector: De EU wijst 18 entiteiten en 1 persoon aan in de oliesector, waaronder 3 raffinaderijen in Rusland, een grote Belarussische olieraffinaderij en een bedrijf dat is opgericht om Belarussische aardolieproducten in Rusland te verkopen.
• Goud- en diamantsectoren: Om zich te richten op andere manieren om inkomsten te genereren voor Rusland, worden zeven belangrijke actoren in de goudsector, een toonaangevend diamantbedrijf, en verschillende entiteiten die actief zijn in de mijnbouw- en metallurgiesector aangewezen.
• Kritieke infrastructuur: De EU oefent druk uit op de kritieke infrastructuur van Rusland, aangezien de Raad heeft besloten een belangrijke grensoverschrijdende energieleverancier en een prominent figuur van de Russische spoorwegen aan te wijzen.
• Ruslands oorlogspropagandamachine: Er zijn acht personen aangewezen die de Russische oorlogspropaganda verspreiden en bijdragen aan het manipulatieve oorlogsverhaal over Oekraïne.
• Verantwoording voor oorlogsmisdaden: Om zich te richten op personen die verantwoordelijk zijn voor gruwelijke misdaden, wordt een generaal-majoor en oorlogsmisdadiger aangewezen die betrokken is geweest bij de marteling, executies en ontheiliging van lichamen van Oekraïense militairen, waaronder krijgsgevangenen.

Deze toevoegingen brengen het aantal individuele vermeldingen in verband met acties die de territoriale integriteit, soevereiniteit en onafhankelijkheid van Oekraïne ondermijnen of bedreigen op bijna 3 000.

D E-LIJSTINGEN

Waarom worden financiële entiteiten van de lijst geschrapt? 

Een van de doelstellingen van het EU-sanctiebeleid is gedragsverandering teweeg te brengen en derde landen aan te moedigen zich aan te passen aan EU-maatregelen. Wanneer een dergelijke wijziging heeft plaatsgevonden, acht de Commissie het passend deze te erkennen en dienovereenkomstig te handelen. De Raad besluit met eenparigheid van stemmen of een entiteit op een sanctielijst moet worden geplaatst. De schrapping van een dergelijke lijst is onderworpen aan dezelfde procedure. De Commissie onderhoudt regelmatig contact met derde landen over op de lijst geplaatste entiteiten die onder hun jurisdictie vallen, teneinde een oplossing te vinden die in overeenstemming is met de doelstellingen die met de opneming van de entiteit op de lijst worden nagestreefd. Wanneer volgens onze analyse aan de voorwaarden voor dergelijke schrappingen is voldaan, moet dit worden gezien als een teken van succes.

BELARUS ALIGNMENT

Welke nieuwe maatregelen hebben betrekking op Wit-Rusland?

Het pakket weerspiegelt de handel en, waar nodig, bepaalde financiële maatregelen en bepalingen die EU-marktdeelnemers juridische bescherming bieden in de sanctieregeling voor Belarus, overeenkomstig eerdere praktijken. Het pakket voegt vier extra Belarussische entiteiten toe aan de lijst van entiteiten die deel uitmaken van of steun verlenen aan de defensie- en veiligheidssector van Belarus of Rusland. Voor deze entiteiten gelden nog strengere uitvoerbeperkingen.

Overige maatregelen

VISA BEPERKINGEN

De nieuwe maatregelen introduceren de rechtsgrondslag voor een alomvattend visumverbod voor Russische strijders. Deze personen vormen een bedreiging voor de waarden, de fundamentele belangen en de veiligheid van de Unie of de internationale betrekkingen van een lidstaat of de Unie als geheel, in overeenstemming met de bredere hybride oorlogsvoeringsstrategieën van Rusland. De Raad zal beslissen wanneer het verbod in werking treedt. Zodra daartoe is besloten, zullen personen die in de Russische strijdkrachten of in aan de Russische regering gelieerde paramilitaire groepen hebben gediend of hebben gediend en die rechtstreeks hebben bijgedragen aan de invasie van Oekraïne door middel van gevechtsoperaties, niet langer een visum krijgen om naar de EU te reizen.

Voor meer informatie

Persbericht

Website van de Europese Commissie over Oekraïne

Q&A over beperkende maatregelen

EU-helpdesk voor sancties