Verklaring van voorzitter Von der Leyen na haar bezoek aan het Coördinatiecentrum voor respons in noodsituaties

Goedemiddag,

Allereerst wil ik iedereen met wie ik direct of indirect samenwerk, eenvoudigweg bedanken. Geachte commissaris, directeur-generaal, medewerkers van het ERCC en ECHO: u staat klaar wanneer Europa u het hardst nodig heeft. Daar ben ik u dankbaar voor. Zoals u hebt gezegd — en ik heb hier het afgelopen uur veel geleerd — staat het team dag en nacht klaar, 24/7, in weekends en op feestdagen, voor het geval er een crisis uitbreekt. U beschermt mensen en, nog belangrijker, u redt levens. Als een land om hulp vraagt, volgt actie — al binnen enkele uren. Vliegtuigen stijgen op, brandweerlieden verlaten hun land en hulpverleners ter plaatse ontvangen Copernicus-kaarten. Wat we vandaag hebben gezien en waar het ERCC dagelijks gestalte aan geeft, is Europese solidariteit in actie.

Deze zomer is eens te meer gebleken hoezeer Europa u nodig heeft. Het bosbrandseizoen begon dit jaar uitzonderlijk vroeg — eind april — waardoor de nationale diensten onder grote druk kwamen te staan. Sinds april is het mechanisme voor civiele bescherming tien keer geactiveerd in verband met natuurbranden in acht verschillende landen, waarvan er soms meerdere tegelijk woedden. Als de capaciteit van een lidstaat zwaar beproefd wordt, komt Europa steevast in actie. Er is dan behoefte aan blusvliegtuigen en -helikopters, deskundige grondteams, voertuigen en satellieten, die vanuit het hele continent worden ingezet. En omdat in een noodsituatie elke seconde telt, gaan we al tot actie over vóór de ergste branden uitbreken. Indrukwekkend is ook dat er vooraf al bijna 800 brandweerlieden in gebieden met een hoog risico werden gestationeerd. Zij stonden klaar om de lokale teams vanaf de eerste kritieke uren bij te staan. En in de zomer werden er teams uit 25 lidstaten én partnerlanden ingezet. Voor het eerst kwamen er ook brandweerlieden uit Oekraïne in de Europese Unie helpen. De reddingsteams hebben heroïsche prestaties geleverd. Reddingswerkers die hun leven in de waagschaal stelden voor anderen, zijn op tragische wijze omgekomen. Hun moed en inzet dwingen diepe bewondering af. Hun herinnering zal ons bijblijven en hun voorbeeld staat ons helder voor ogen.

Het Coördinatiecentrum houdt zich met veel meer bezig dan brandbestrijding alleen en is ook ver buiten Europa actief. Ik vond het indrukwekkend dat u na de uitbraak van een hantavirus op een schip repatriëringsvluchten en medische evacuaties organiseerde. Toen Venezuela door de aardbevingen werd getroffen, coördineerde u de inzet van 750 hulpverleners en deskundigen uit 18 landen. Toen in Colombia een aardbeving plaatsvond, leverde Europa tenten, waterfilters, essentiële goederen en expertise. En na de verwoestende overstromingen in Nepal van vorige week — we zagen de satellietbeelden van Copernicus — hebt u de hulpverlening ondersteund door onmiddellijk Copernicus-kaarten op te stellen.

Branden, aardbevingen, overstromingen, noodsituaties op gezondheidsgebied, hybride aanvallen enzovoort. Elke crisis is anders en vereist een specifieke respons, maar het principe is steeds hetzelfde: als er hulp nodig is, kunnen we rekenen op Europa. En deze crises maken deel uit van bredere ontwikkelingen. We worden met veranderende risico's geconfronteerd. Ze worden frequenter, complexer en ernstiger. De wereldwijde klimaatverandering maakt de situatie nog onbestendiger. Overal ter wereld stijgen de temperaturen en is sprake van verstoorde neerslagpatronen. Voor de noodhulpdiensten zijn dit geen abstracte voorbodes van wat ons nog te wachten staat; ze hebben er nu al volop mee te maken. Extreme gebeurtenissen vinden almaar vaker, op steeds meer plaatsen en soms zelfs gelijktijdig plaats. Het Coördinatiecentrum laat keer op keer zien dat Europa in staat is daadkrachtig op te treden wanneer zich een crisis voordoet. We moeten echter ook van elke crisis leren en die lessen in de praktijk brengen. Zo kunnen we ons sneller aanpassen, de preventie versterken en optreden voordat een noodsituatie uitloopt op een ramp. Met ons mechanisme voor civiele bescherming bundelen en delen we deze expertise en noodcapaciteit. Wanneer één land onder druk komt te staan, schieten wij het te hulp. Dat een verenigd Europa sterker staat, is wat dit centrum dag in, dag uit laat zien.

Ik dank u hartelijk voor uw presentatie over de missie van uw centrum. Er was natuurlijk veel te weinig tijd om elkaar uitvoerig te spreken en alles te zien, maar dit bezoek was voor mij ook een zeer belangrijke voorbereiding op de Staat van de Unie. Dank u wel dat u de tijd hebt genomen om uw expertise en kennis met mij te delen. Uit de grond van mijn hart: Europa is erkentelijk voor alles wat u doet.

Nogmaals dank.

Meer informatie: 

Factsheet