Meer documentenNieuwe EU-regels om lokale overheden te helpen de huisvestingscrisis aan te pakken
De Commissie heeft vandaag de wet op betaalbare huisvesting voorgesteld om de lidstaten en steden te ondersteunen bij het aanpakken van de betaalbaarheid en beschikbaarheid van huisvesting in gebieden waar de druk het grootst is. Het gebrek aan betaalbare huisvesting is een van de meest urgente punten van zorg voor de Europeanen geworden. Volgens de laatste Eurobarometer beschouwt meer dan 50 % van de stadsbewoners huisvesting als een onmiddellijk en dringend probleem waar zij wonen. Het voorstel van vandaag helpt deze zorgen weg te nemen. De huisvestingscrisis verzwakt ook ons concurrentievermogen, doordat de arbeids- en onderwijsmobiliteit wordt beperkt. Daarom is het van essentieel belang om het aan te pakken.
In sommige steden en populaire toeristische bestemmingen, waar de druk op huisvesting het grootst is, kan het toenemende gebruik van huisvesting voor andere doeleinden dan hoofdverblijfplaatsen de lokale beschikbaarheid en betaalbaarheid verergeren. De Affordable Housing Act speelt in op deze sterk gelokaliseerde zorgen. Het biedt overheidsinstanties de rechtszekerheid wanneer zij ervoor kiezen om, op basis van lokale bijzonderheden, binnen het EU-recht op te treden.
Sommige lidstaten hebben al maatregelen genomen om deze druk te verlichten, maar werden geconfronteerd met juridische uitdagingen met betrekking tot de verenigbaarheid met het EU-recht. De wet op betaalbare huisvesting zorgt voor duidelijkheid en voorspelbaarheid en komt tegemoet aan het verzoek van de lidstaten en gemeenten om meer rechtszekerheid over hoe zij kunnen optreden in het kader van de eengemaakte markt van de EU.
Ursula von der Leyen, voorzitter van de Commissie: “Een jaar geleden heb ik beloofd de betaalbaarheid van huisvesting in Europa aan te pakken. Vandaag zetten we een stap in deze richting. Door meer duidelijkheid en ondersteuning te bieden aan lokale overheden en gemeenschappen, verankerd in de lokale realiteit. Gebrek aan betaalbare huisvesting is een punt van zorg voor zo veel van onze Europese burgers. Essentiële werknemers en studenten kunnen het zich niet veroorloven om te wonen waar ze dienen en studeren. Maar bovenal gaat het om eerlijkheid. Vandaag leveren we resultaten voor alle Europeanen.
Rechtszekerheid voor autoriteiten die de betaalbaarheid en beschikbaarheid van huisvesting beschermen
De wet betreffende betaalbare huisvesting biedt het allereerste gemeenschappelijke Europese kader voor de beoordeling van huisvestingsgerelateerde maatregelen die van invloed zijn op de eengemaakte markt. De beslissing over de vraag of en welke maatregelen moeten worden genomen, wordt overgelaten aan de bevoegde autoriteiten. De keuzes op het gebied van huisvestingsbeleid blijven nationaal, regionaal en lokaal.
De wet is bedoeld om de autoriteiten juridische duidelijkheid te verschaffen wanneer zij ervoor kiezen actie te ondernemen op gebieden die onder druk staan op het gebied van huisvesting, waarbij de interne markt wordt gewaarborgd en het subsidiariteitsbeginsel volledig in acht wordt genomen.
De nieuwe regels zijn bedoeld om de bevoegde autoriteiten te helpen “gebieden met woningstress” te identificeren aan de hand van een gemeenschappelijke methode. Wanneer autoriteiten ervoor kiezen het gebruik van huisvesting te beperken, bijvoorbeeld voor kortetermijnverhuur of leegstaande woningen, moeten zij aantonen dat dit bijdraagt tot de lokale druk op huisvesting en ervoor zorgen dat alle maatregelen gericht, noodzakelijk en evenredig zijn.
Wat de kortetermijnverhuur betreft, moet elke maatregel gericht zijn op activiteiten die het voor langdurig gebruik beschikbare woningbestand verminderen, met name wanneer de omvang, de frequentie of het commerciële karakter ervan de druk op de huisvesting verergeren. Alvorens beperkingen in te voeren, moeten de autoriteiten ook aantonen dat kortetermijnverhuur gedurende ten minste drie jaar een aanzienlijk negatief effect heeft gehad op de betaalbaarheid of beschikbaarheid van huisvesting, en dat minder beperkende maatregelen niet even doeltreffend zouden zijn. Zij moeten de EU-verordening inzake kortetermijnverhuur toepassen en handhaven, met inbegrip van de registratievereisten en de verwijdering of uitschakeling van vermeldingen die er niet aan voldoen, en, indien beschikbaar, de uit hoofde van die verordening verzamelde gegevens gebruiken ter ondersteuning van hun beoordeling.
Kortetermijnverhuur is niet de enige vorm van niet-primair gebruik van woningen die de druk op woningen kan verergeren. De autoriteiten nemen ook maatregelen die van invloed zijn op de verwerving of het gebruik van woningen, bijvoorbeeld om tweede woningen of langdurige leegstand aan te pakken. De Affordable Housing Act biedt ook een duidelijker kader voor dergelijke maatregelen. De wet beschermt de rechtszekerheid en het gewettigd vertrouwen: de voorwaarden in verband met de verwerving kunnen niet met terugwerkende kracht worden toegepast, er moeten passende overgangsregelingen worden vastgesteld en bij maatregelen voor de aanpak van langdurige leegstand moet rekening worden gehouden met gerechtvaardigde perioden van niet-bezetting.
Voor bewoners in gebieden die onder druk staan, is het de bedoeling dat lokaal genomen maatregelen doelgerichter zijn, beter worden onderbouwd door bewijsmateriaal en in de loop van de tijd worden herzien, en vergezeld gaan van maatregelen om het woningaanbod te vergroten. Beleggers en eigenaren van onroerend goed die op verschillende lokale markten actief zijn, zullen baat hebben bij meer duidelijkheid over het rechtskader van de EU.
Het voorstel gaat vergezeld van een aanbeveling over de betaalbaarheid en het aanbod van huisvesting in gebieden met woningstress. Het ondersteunt de autoriteiten bij hun inspanningen om het woningaanbod te vergroten in gebieden die daar het meest behoefte aan hebben, onder meer door de renovatie van nieuwe gebouwen sneller te plannen en toe te staan, gebouwen te herbestemmen en investeringen te vergemakkelijken. De autoriteiten worden ook aangemoedigd om dergelijke inspanningen te concentreren om het woningaanbod te vergroten via plannen voor de versnelling van de huisvesting. Samen helpen het wetgevingsvoorstel en de aanbeveling de autoriteiten de betaalbaarheid en beschikbaarheid van huisvesting te behouden en tegelijkertijd het extra huisvestingsaanbod dat de EU nodig heeft, te versnellen. De wet is een onderdeel van het Europees plan voor betaalbare huisvesting, naast de nieuwe staatssteunregels voor betaalbare huisvesting en de Europese strategie voor woningbouw.
Volgende stappen
Het wetgevingsvoorstel zal nu volgens de gewone wetgevingsprocedure aan het Europees Parlement en de Raad worden voorgelegd. Tegelijkertijd zal de Commissie nauw blijven samenwerken met de lidstaten en alle relevante belanghebbenden om het Europees plan voor betaalbare huisvesting uit te voeren.
Achtergrond
De wet inzake betaalbare huisvesting sluit aan bij de toespraak van voorzitter Von der Leyen over de Staat van de Unie van september 2025, waarin zij aankondigde dat de Commissie de betaalbaarheid van huisvesting zou hebben aangepakt met een juridisch initiatief. Het is een vlaggenschipinitiatief in het kader van het Europees plan voor betaalbare huisvesting en vormt een aanvulling op de EU-maatregelen om publieke en particuliere investeringen in sociale en betaalbare huisvesting te mobiliseren en de tijd en kosten van de bouw en renovatie van woningen te verminderen. Het vormt ook een aanvulling op de bestaande EU-regels inzake kortetermijnverhuur die sinds mei 2026 van toepassing zijn en die tot doel hebben de transparantie en toegang tot gegevens te verbeteren, terwijl de wet inzake betaalbare huisvesting het kader biedt voor de beoordeling en rechtvaardiging van huisvestingsmaatregelen.
Voor meer informatie
Vragen & Antwoorden op de Affordable Housing Act
Huisvesting betaalbaar maken - Huisvesting - Europese Commissie
Europees plan voor betaalbare huisvesting
Zie je content die volgens jou niet op deze site hoort? Check onze disclaimer.
