Het kabinet werkt aan beter inzicht in en overzicht van taken van gemeenten en provincies. En in een zogeheten ‘balansscan’ kan worden bekeken of de taak, middelen, beleidsvrijheid en uitvoeringskracht in balans zijn, of dat er keuzes nodig zijn om tot een betere balans te komen. Dat schrijft minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Pieter Heerma aan de Tweede Kamer.

De acties sluiten aan op de adviezen die de Raad voor Openbaar Bestuur (ROB) eerder gaf over medebewindstaken, zoals jeugdzorg of onderwijshuisvesting, en de disbalans die soms ontstaat tussen de medewindstaken en beschikbare middelen en uitvoeringkracht. De ROB adviseerde de medebewindstaken beter in kaart te brengen om het gesprek daarover goed aan te kunnen gaan. Samen met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten en het Interprovinciaal Overleg zijn hiervoor nu concrete stappen gezet.

Overzicht en gesprek

Beter zicht op het takenpakket van gemeenten en provincies is een belangrijke stap naar een betere balans. Een overzicht geeft helderheid over de omvang van de taken en inzicht in de beleidskeuzes die medeoverheden daarbij zelf kunnen maken. Naar verwachting is dit eind dit jaar in kaart gebracht.

In het kader van een verkenning zijn gesprekken gevoerd over specifieke gemeentelijke en provinciale taken, zoals het organiseren van verkiezingen, onderwijshuisvesting en re-integratie. Hieruit zijn lessen getrokken over hoe de balans zich kan ontwikkelen. Bijvoorbeeld dat disbalans kan ontstaan doordat landelijk aanvullende ambities worden bepaald, of als maatschappelijke verwachtingen rondom een taak veranderen. Om dit soort zaken eerder te op te merken en aan te kunnen pakken, wordt de komende tijd gezamenlijk gewerkt aan balansscans. Daarbij gaat het Rijk in gesprek met gemeenten of provincies als zij een disbalans vermoeden. Het doel is hierbij om samen te werken aan oplossingsrichtingen en politieke keuzes die de balans verbeteren. Komende tijd werkt het Rijk dit samen met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten en het Interprovinciaal Overleg verder uit.