Commissie stelt nieuw EU-systeem voor kritieke communicatie voor eerstehulpverleners voor

Vandaag heeft de Europese Commissie voorgesteld een nieuw EU-systeem voor kritieke communicatie op te zetten om de eerste hulpverleners van Europa veilige en veerkrachtige communicatiekanalen te bieden in crisissituaties. Op basis van kritieke componenten die door Europese bedrijven zijn gebouwd, maakt het nieuwe systeem naadloze en stabiele realtimecommunicatie tussen alle eerstehulpverleners mogelijk, te allen tijde en over alle EU-grenzen heen, zelfs wanneer er geen terrestrische communicatiesystemen beschikbaar zijn.

Branden, overstromingen, stormen, dronedreigingen voor kritieke infrastructuur of terroristische aanslagen vereisen een doeltreffende en goed gecoördineerde reactie van onze politie, brandweerlieden, medische diensten en civielebeschermingsteams. Tegenwoordig is hun vermogen om met elkaar te communiceren beperkt — hun communicatiesystemen zijn niet verbonden en werken niet meer wanneer ze een grens oversteken. Dit betekent dat hulpdiensten vaak niet met anderen kunnen communiceren wanneer zij werken aan het redden van mensen, het herstellen van de veiligheid en de openbare veiligheid in crises en noodsituaties.

Het EU-systeem voor kritieke communicatie, dat voorzitter Von der Leyen in de politieke beleidslijnen heeft aangekondigd, zal deze kwesties aanpakken en de dagelijkse operationele samenwerking bij de bestrijding van terrorisme en criminaliteit en bij het redden van levens in noodsituaties aanzienlijk verbeteren, waardoor de EU veiliger wordt.

De volgende generatie kritische communicatie voor first responders

Het systeem voor kritieke communicatie van de Europese Unie zal eerstehulpverleners in staat stellen om over diensten en grenzen heen te communiceren, foto's, video's en geluid te delen en sneller en veiliger te communiceren, zowel op nationaal niveau als in heel Europa. Met name:

• Alle lidstaten zullen geleidelijk overschakelen van smalbandradiosystemen naar breedbandtechnologie zoals 5G, terwijl EU-satellieten extra back-up bieden voor situaties waarin landgebonden systemen uitgeschakeld zijn, zoals tijdens black-outs.

• Het EUCCS zal eerstehulpverleners in staat stellen gegevens, video, berichten en geolocatie in realtime te delen via één beveiligd apparaat.

Dit zal het situationeel bewustzijn en de coördinatie in geval van crises of noodsituaties verbeteren.

Veiligheid en veerkracht door ontwerp

Nu noodsituaties complexer worden, zowel qua aard als qua omvang, is dit systeem ontworpen om altijd veilig, beschikbaar en veerkrachtig te blijven, waarbij prioriteit wordt gegeven aan eerstehulpverleners, zelfs wanneer het mobiele netwerk verzadigd of verstoord is. Wanneer er geen mobiel netwerk beschikbaar is, zal het systeem profiteren van de back-upondersteuning van EU-satellieten en van mobiele inzetbare communicatie-eenheden die de connectiviteit voor noodcoördinatie in geval van crisis kunnen herstellen.

Het systeem zal beveiligd zijn, beschermd tegen cyber- en hybride aanvallen met behulp van encryptie en een sterk protocol. Het zal worden ondersteund door twee specifieke entiteiten:

• Een netwerkmonitoringcentrum van de Europese Unie dat een veilig en veerkrachtig glasvezelnetwerk zal bieden, waardoor landen via één centraal punt verbinding kunnen maken in plaats van veel afzonderlijke verbindingen met elkaar op te bouwen.
• Een EU-centrum voor beveiligingstoezicht dat cyberbeveiligingsrisico's zal volgen, dreigingen zal beoordelen en de lidstaten zal ondersteunen.

Versterking van de Europese strategische autonomie

Het voorstel biedt de lidstaten een nieuwe, in Europa gebouwde oplossing, waardoor de afhankelijkheid van buitenlandse technologieën wordt verminderd en de Europese technologische soevereiniteit wordt versterkt. Hiermee wordt de “security by design”-benadering van de EU in de praktijk gebracht en wordt ervoor gezorgd dat veiligheid van meet af aan in aanmerking wordt genomen in de systemen die we ontwikkelen:

• De kritieke componenten van het systeem (waaronder satellieten, het mobiele kernnetwerk en de gebruikte mobiele breedbandtechnologie) worden ontwikkeld door Europese bedrijven.
• Het maakt nationale investeringen in kritieke communicatie aantrekkelijker voor de lidstaten door het bereik van het kritieke communicatiesysteem aanzienlijk te vergroten van een regionaal of nationaal instrument tot een instrument dat de hele EU en de geassocieerde Schengenlanden bestrijkt en dat kan dienen voor coördinatie tussen veel meer diensten.
• Het systeem is ook ontworpen om zich aan te passen aan de voortdurende innovatie op het gebied van kritieke communicatie en commerciële elektronische communicatie. De Commissie zal de lidstaten ondersteunen bij de samenwerking met het bedrijfsleven en onderzoeksorganisaties om de voortdurende innovatie van kritieke communicatie in de EU te waarborgen.

Hoewel zij op Europees niveau met elkaar verbonden zijn, zullen de lidstaten volledige controle behouden over hun nationale netwerken en over het beheer van het nieuwe systeem, dat zal worden gewaarborgd door een deskundigengroep van de lidstaten.

Volgende stappen

Het is nu aan het Europees Parlement en de Raad om de verordeningen aan te nemen.

Het is de bedoeling dat het systeem voor kritieke communicatie van de Europese Unie geleidelijk van start gaat, met een overgangsperiode voor de lidstaten die in 2030 begint.

Achtergrond

Het EU-systeem voor kritieke communicatie werd aangemerkt als een van de belangrijkste acties van de Europese strategie voor interne veiligheid, ProtectEU in april 2025 en de EU-strategie voor een paraatheidsunie die in maart 2025 van start is gegaan. Dit bouwt voort op de aanbevelingen van het Niinistö-verslag over paraatheid en gereedheid van de EU en dringt er bij de EU op aan het EU-systeem voor kritieke communicatie zo spoedig mogelijk te voltooien. Dit volgt ook op een reeds lang bestaand verzoek van zowel de lidstaten, zoals weergegeven in de conclusies van de Raad van juni 2021, als de eerstehulpverleners, die behoefte hebben aan een Europees systeem voor kritieke communicatie dat naadloos grensoverschrijdend werkt.

Voor meer informatie

Vragen & antwoorden

Factsheet

Voorstel tot instelling van een systeem voor kritieke communicatie van de Europese Unie

Europese strategie voor interne veiligheid (ProtectEU)

Strategie voor een paraatheidsunie

EUCCS