Commissie keurt voorstel goed om de ontwikkeling van normen te versnellen en het concurrentievermogen van de EU te verbeteren

De Europese Commissie heeft vandaag voorgesteld het Europese normalisatiesysteem te moderniseren om het sneller te maken, de vertegenwoordiging van kleine en middelgrote ondernemingen te vergroten en beter toegerust te zijn om de strategische belangen van de Europese Unie te ondersteunen. Normen zijn essentieel voor de werking van de EU-economie. Zij helpen de veiligheid en interoperabiliteit te waarborgen, rechtszekerheid te bieden en markttoegang mogelijk te maken in alle sectoren, variërend van schone technologieën en batterijen tot bouwproducten, cyberbeveiliging en geavanceerde productie.

Geharmoniseerde Europese normen spelen een centrale rol bij het helpen van bedrijven om de naleving van de EU-wetgeving aan te tonen, de kosten te verlagen en de kwaliteit en het vertrouwen van de consument te vergroten. Het huidige normalisatiesysteem staat echter voor uitdagingen om gelijke tred te houden met de snelle innovatie en technologische ontwikkelingen, die de tijdige ontwikkeling van normen vereisen.

De Commissie stelt daarom een herziening van de bestaande wetgeving voor om de ontwikkeling van normen responsiever te maken en tegelijkertijd de belangrijkste sterke punten ervan als publiek-privaat partnerschap met Europese normalisatieorganisaties te behouden.

Een sneller en responsiever systeem

Het voorstel voorziet in duidelijkere termijnen voor de ontwikkeling van door de Commissie gevraagde normen en verduidelijkt het gebruik van gemeenschappelijke specificaties als gerichte noodmaatregel.

De Commissie stelt ook voor een ruimer gebruik van externe technische specificaties onder welomschreven voorwaarden en waarborgen toe te staan. Bovendien zou het tussentijdse resultaten mogelijk maken om de conformiteit te ondersteunen. Dit zou ertoe bijdragen dat innovatieve oplossingen sneller op de markt komen terwijl er nog steeds volledige normen worden ontwikkeld. De Commissie stelt ook voor om andere organisaties voor de ontwikkeling van normen te laten bijdragen aan technische werkzaamheden waar zich dringende of zeer gespecialiseerde behoeften voordoen.

De Commissie schat dat deze maatregelen samen de gemiddelde tijd die nodig is om een norm te ontwikkelen, zouden verkorten van zes tot vier jaar, waardoor de Unie beter in staat zou zijn om wereldwijd vorm te geven aan normalisatie en tegelijkertijd de toegang van bedrijven tot de eengemaakte markt zou vereenvoudigen.

Een inclusiever en toegankelijker systeem

Het voorstel bevat bepalingen die de verplichtingen voor Europese en nationale normalisatieorganisaties versterken om te zorgen voor effectieve participatie en vertegenwoordiging van kleine en middelgrote ondernemingen, het maatschappelijk middenveld, de academische wereld en overheidsinstanties in het normalisatieproces. Het voorstel voert ook transparantie- en verantwoordingsvereisten in. Bredere deelname zal helpen om een breder scala aan expertise in het normalisatieproces te brengen.

Naar aanleiding van recente uitspraken van het Europees Hof van Justitie stelt de Commissie voor deze regels te codificeren om vrije toegang tot in het kader van het EU-recht ontwikkelde normen te waarborgen door de oprichting van specifieke registers, die de toegang tot normen voor bedrijven, overheidsinstanties, het maatschappelijk middenveld en burgers zouden vergemakkelijken.

Een sterkere en meer gecoördineerde Europese stem op internationaal niveau

Omdat normen een belangrijke rol spelen bij het op de markt brengen van producten, is de kans groter dat rechtsgebieden die in het vaststellen van normen investeren, hun normen op mondiaal niveau zullen vaststellen. Gezien dit geopolitieke belang draagt het voorstel ook bij tot een sterkere coördinatie van de Unie op het gebied van internationale normalisatie. Dit zal een coherentere aanpak ondersteunen door bij te dragen tot de bevordering van de Europese belangen en tegelijkertijd in overeenstemming te blijven met de WTO-beginselen.

De Commissie stelt ook voor een deskundig centrum voor Europese normalisatie op te richten om te zorgen voor een sterkere strategische sturing, een betere beleidsoverschrijdende coördinatie en een nauwere afstemming tussen normalisatiewerkzaamheden en EU-prioriteiten.

Volgende stappen

De voorgestelde maatregelen zullen nu door het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie worden besproken voordat zij worden aangenomen en in werking treden.

Achtergrond

Europese normalisatie is al lang een hoeksteen van de eengemaakte markt en draagt bij tot het wegnemen van technische belemmeringen door te voorzien in een gemeenschappelijk kader voor producten en diensten in de hele Unie.

Het systeem is momenteel gebaseerd op samenwerking tussen de erkende Europese normalisatieorganisaties (CEN, CENELEC en ETSI), nationale normalisatie-instellingen, het bedrijfsleven, overheidsinstanties, consumentenvertegenwoordigers, vakbonden, milieuorganisaties en andere belanghebbenden.

Het huidige kader voor Europese normalisatie is vastgesteld in Verordening (EU) nr. 1025/2012 betreffende Europese normalisatie, die de rechtsgrondslag vormt voor de ontwikkeling van Europese normen en geharmoniseerde normen ter ondersteuning van de wetgeving en het beleid van de Unie.

De afgelopen tien jaar heeft de EU stappen ondernomen om dit kader te versterken, onder meer door middel van de normalisatiestrategie van 2021 en de evaluatie van Verordening (EU) nr. 1025/2012 in 2025.

Het voorstel van vandaag bouwt voort op die werkzaamheden door de governance en instrumenten van het systeem te actualiseren, zodat het innovatie, het concurrentievermogen en de bredere beleidsdoelstellingen van de Unie kan blijven ondersteunen in een snel veranderende economische en geopolitieke context.

Voor meer informatie

Voorstel voor een nieuwe normalisatieverordening

Vragen en antwoorden

Factsheet