Meer documentenDe EU-begroting blijft resultaten boeken voor Europa in 2025
Vandaag heeft de Rekenkamer haar jaarverslag gepubliceerd, waarin de jaarrekeningen van de EU voor het 19e achtereenvolgende jaar een schone gezondheidsrekening krijgen. De ERK bevestigde dat de inning van EU-ontvangsten geen materiële fouten vertoonde.
Belangrijke mijlpalen voor de EU-begroting in 2025
In een context van geopolitieke onzekerheid, sterkere mondiale concurrentie en aanhoudende conflicten, waaronder de aanhoudende Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne, bleef de EU-begroting een belangrijk instrument om de prioriteiten van de Unie te verwezenlijken.
In 2025 bleef de EU-begroting een centrale rol spelen in de steun van Europa aan Oekraïne. Eind vorig jaar hadden de EU en haar lidstaten sinds het begin van de oorlog meer dan 193,3 miljard euro aan steun beschikbaar gesteld, waarvan 88,3 miljard euro uit de EU-begroting. Deze steun omvatte humanitaire bijstand, crisisrespons, macrofinanciële bijstand, begrotingssteun en vroegtijdig herstel en wederopbouw.
Het concurrentievermogen van de EU werd in 2025 ook ondersteund door de EU-begroting met investeringen in strategische sectoren, grensoverschrijdende infrastructuur, onderzoek en innovatie, voor een bedrag van 12,9 miljard EUR in 2025 voor onderzoek en innovatie. Tussen 2021 en 2025 had het programma meer dan 22 500 collegiaal getoetste wetenschappelijke publicaties gegenereerd, meer dan 130 000 onderzoekers betrokken bij bijscholingsactiviteiten en bijgedragen aan meer dan 10 000 innovatieve producten en toepassingen op het gebied van intellectuele eigendom. Het programma ondersteunde ook meer dan 10 000 kmo's en start-ups, onder meer op gebieden als artificiële intelligentie en geavanceerde materialen in dezelfde periode. Tegelijkertijd werd 58 miljard EUR aan investeringen gemobiliseerd, waarbij 11,7 miljard EUR aan subsidies werd vastgelegd voor projecten die gericht zijn op decarbonisatie, de productie van batterijen en hernieuwbare waterstof.
NextGenerationEU bleef het economisch herstel ondersteunen door middel van hervormingen en investeringen van de lidstaten in het kader van de herstel- en veerkrachtfaciliteit. In 2025 beoordeelde de Commissie 34 betalingsverzoeken voor een bedrag van 87,3 miljard EUR. In de hele EU heeft de faciliteit een echt verschil gemaakt voor het leven van mensen door ambitieuze investeringsagenda's te ondersteunen op belangrijke gebieden zoals de groene en de digitale transitie, gezondheidszorg, onderwijs en opleiding, en steun voor bedrijven.
De begroting bleef ook burgers en regio's in heel Europa ondersteunen. In 2025 hebben de lidstaten en regio's 3,3 miljard EUR aan financiering in het kader van het cohesiebeleid toegewezen aan betaalbare en duurzame huisvesting, 14,5 miljard EUR aan aanpassing aan de klimaatverandering en rampenrisicobeheer en 3,1 miljard EUR aan waterweerbaarheid. Tussen 2021 en 2025 heeft de EU-begroting 1 434 megawatt extra capaciteit voor hernieuwbare energie, breedbandtoegang voor meer dan 335 000 woningen en meer dan 1 000 kilometer aan nieuwe, verbeterde of gemoderniseerde wegen in heel Europa ondersteund.
Tegelijkertijd bleef het gemeenschappelijk landbouwbeleid in 2025 bestaansmiddelen en productiviteit op het platteland ondersteunen en levendige plattelandseconomieën bevorderen met 53,2 miljard EUR aan betalingen in 2025, waarmee 5,5 miljoen landbouwers werden bereikt.
Op het gebied van veiligheid en defensie heeft de EU-begroting bijgedragen tot de versterking van de capaciteiten en de industriële basis van Europa. In 2025 werden 63 projecten gelanceerd met meer dan 1 miljard EUR aan EU-financiering, waarbij kmo's 38 % van de begunstigden vertegenwoordigen. Het Europees Defensiefonds kende ongeveer 1 miljard EUR toe aan gezamenlijk defensieonderzoek, -ontwikkeling en -innovatie, waaronder meer dan 140 miljoen EUR specifiek voor kmo's die baanbrekende technologieën ontwikkelen en testen. Het ReArm Europe-plan, dat in 2025 is aangenomen, kan tot 2030 tot 650 miljard EUR aan begrotingsruimte vrijmaken door middel van een stijging van het bbp met 1,5 % van de defensiebegrotingen en omvat tot 150 miljard EUR aan leningen om dringende defensie-investeringsbehoeften en vermogenstekorten aan te pakken.
Op het gebied van humanitaire actie verstrekte de EU in 2025 ongeveer 2,6 miljard EUR via het programma voor humanitaire hulp. Het steunde mensen die te maken hadden met natuurrampen, conflicten, ontheemding, voedselonzekerheid, extreme armoede, mensenrechtenschendingen en gendergerelateerd geweld. Een bijzondere prioriteit was Palestina, waarvoor 220 miljoen euro werd uitgetrokken ter ondersteuning van diensten voor het Palestijnse volk, ter ondersteuning van het herstel en de stabilisatie van de Westelijke Jordaanoever en Gaza, en ter ondersteuning van de particuliere sector in Palestina.
De EU-begroting bleef een duidelijke EU-meerwaarde bieden door steun te verlenen aan horizontale prioriteiten. In 2025 ondersteunde bijna 64 miljard EUR (33 %) klimaatdoelstellingen en meer dan 15 miljard EUR (7,8 %) biodiversiteit, waarmee de streefdoelen van respectievelijk 30 % en 7,5 % werden gehaald, alsook meer dan 19 miljard EUR aan digitale prioriteiten en bijna 38 miljard EUR aan gendergelijkheid.
Sterke controles beschermen de EU-begroting
De Commissie neemt nota van het afkeurende oordeel van de Rekenkamer over de regelmatigheid van de uitgaven in het kader van het meerjarig financieel kader. Het geschatte foutenpercentage van de ERK bedraagt 3,8 %, vergelijkbaar met dat van vorig jaar (3,6 %) en aanzienlijk lager dan in 2023 (5,6 %) en 2022 (4,2 %).
Een fout betekent niet automatisch fraude of verspilling. De meeste fouten en onregelmatigheden zijn niet-frauduleus van aard en de betrokken projecten blijven positieve resultaten opleveren die in overeenstemming zijn met de beleidsdoelstellingen van de EU.
De Commissie en de ERK spelen een complementaire rol bij het waarborgen van een transparant en verantwoord gebruik van EU-middelen. Hun ramingen van het foutenpercentage zijn echter niet direct vergelijkbaar vanwege hun verschillende mandaten.
Om de begroting te beschermen, werkt de Commissie samen met degenen die de EU-begroting ter plaatse uitvoeren. De Commissie vertrouwt op uitgebreide controles door de lidstaten en andere uitvoerende partners, naast haar eigen controles en audits. De Commissie vergroot ook de bekendheid met de financieringsregels door de begunstigden van EU-financiering rechtstreeks aan te spreken via campagnes, workshops en andere outreachactiviteiten.
Voor kostengebaseerde programma's schat de Commissie dat zij haar streefdoel om het definitieve foutenpercentage (d.w.z. het risico bij afsluiting) na alle controles achteraf en de uitvoering van correcties onder 2 % te houden, opnieuw heeft gehaald.
Voor prestatiegerichte programma's berekent de Commissie het aandeel uitgaven met een laag, gemiddeld en hoog risico en brengt zij daarover op transparante wijze verslag uit, op basis van de beoordeling van de goede werking van de nationale governancesystemen voor het gemeenschappelijk landbouwbeleid 2023-2027, en over de verwezenlijking van mijlpalen en streefdoelen voor uitgaven in verband met de faciliteiten van Moldavië, Oekraïne en de Westelijke Balkan. Over het algemeen concludeerde de Commissie dat de begroting in het kader van deze prestatiegerichte programma's goed wordt beschermd.
In 2025 hebben de Commissie en de lidstaten naar aanleiding van hun controles en audits preventieve en corrigerende maatregelen ter waarde van 9 miljard EUR genomen, waaronder onderbrekingen en opschortingen van betalingen en financiële correcties.
De Commissie is ook van mening dat de uitgaven in het kader van de herstel- en veerkrachtfaciliteit een laag risiconiveau inhouden. De Commissie verkrijgt redelijke zekerheid over de bevredigende verwezenlijking van mijlpalen en streefdoelen op basis van uitgebreide controles vooraf voordat betalingen worden verricht (met inbegrip van een analyse van gedetailleerde documentatie en, indien nodig, livecontroles van systemen en bezoeken ter plaatse), alsook controles achteraf. Indien de Commissie van oordeel is dat de mijlpalen en streefdoelen niet op bevredigende wijze zijn verwezenlijkt, betaalt zij de financiële bijdrage niet geheel of gedeeltelijk aan die lidstaat.
De betrouwbaarheid van de rekeningen waarborgen en de risico's verder beperken
De rekeningen voor 2025 werden voor het eerst opgesteld in het kader van het financiële stelsel van de volgende generatie van de EU, Summa, dat tot doel heeft de financiële bedrijfsprocessen van de EU te moderniseren, te harmoniseren en te standaardiseren. SUMMA omvat systematische en rigoureuze controles die worden uitgevoerd om ervoor te zorgen dat financiële informatie nauwkeurig wordt gebruikt, de onderliggende transacties weerspiegelt en volledig in overeenstemming is met de toepasselijke boekhoudregels.
Om de goede werking van het fraudebestrijdingssysteem van de EU en een goede samenwerking met andere belangrijke EU-instellingen die betrokken zijn bij fraudebestrijding te waarborgen, is de Commissie in juli 2025 begonnen met een herziening van de fraudebestrijdingsarchitectuur van de EU. De resultaten van deze evaluatie zullen eind 2026 worden gepresenteerd.
Achtergrond
De publicatie van het jaarverslag van de ERK en de presentatie van het pakket geïntegreerde financiële en verantwoordingsverslagen (IFAR) aan het Europees Parlement geven het startsein voor de jaarlijkse “kwijtingsprocedure”, waarbij de balans wordt opgemaakt van het financieel beheer en de resultaten van de EU-begroting in 2025. Het IFAR-pakket omvat vijf verslagen van de Commissie waarin uitgebreid wordt onderzocht hoe de EU-begroting is gebruikt.
Voor meer informatie
Geïntegreerde financiële en verantwoordingsrapportage 2025
Jaarlijks beheers- en prestatieverslag 2025
Officiële website van de Europese Rekenkamer
Zie je content die volgens jou niet op deze site hoort? Check onze disclaimer.
