Desinformatie en misinformatie over gender- en lhbtiq+-gelijkheid verspreiden zich steeds vaker. Maatschappelijke organisaties die zich inzetten voor de emancipatie van vrouwen en lhbtiq+ personen kunnen daardoor te maken krijgen met onrust, polarisatie en soms ook onveilige situaties voor medewerkers en vrijwilligers. Om maatschappelijke organisaties weerbaarder te maken tegen desinformatie en intimidatie is de handreiking ‘Omgaan met mis- en desinformatie’ ontwikkeld.

Risico’s van des- en misinformatie voor organisaties

Onjuiste en misleidende informatie over een organisatie en haar werk kan leiden tot onrust, angst en in een uiterst geval zelfs tot gevaarlijk gedrag. Een onjuist verhaal dat zich online snel verspreidt, kan offline gevolgen hebben voor medewerkers en vrijwilligers.

Des- en misinformatie verstoort ook het dagelijkse werk van organisaties. Maatschappelijke organisaties hebben vaak beperkte tijd en middelen. Als zij die moeten besteden om onjuiste claims en misleidende verhalen te ontkrachten gaat dat ten koste van hun hoofddoel: het verbeteren van de positie van vrouwen, meiden en lhbtiq+ personen in de samenleving.

Daarnaast kunnen mensen zich door onjuiste of misleidende informatie tegen organisaties en personen keren die zich inzetten voor gender- en lhbtiq+-gelijkheid. Kortom, het kan het vertrouwen in deze organisaties verminderen.

Bewuste keuzes in omgaan met des- en misinformatie

Medewerkers en vrijwilligers van maatschappelijke organisaties moeten dagelijks kiezen waaraan ze wel en geen tijd en aandacht besteden. Om organisaties hierbij te ondersteunen heeft het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) de handreiking ‘omgaan met mis- en desinformatie’ gemaakt. De handreiking is in samenwerking met organisaties in het emancipatiedomein ontwikkeld en biedt praktische ondersteuning en hulpmiddelen bij het maken van keuzes en het zetten van eerste stappen.

De handreiking legt onder andere uit:

  • wat des- en misinformatie zijn en hoe je ze herkent,
  • welke afspraken je binnen je organisatie kunt maken, bijvoorbeeld over het melden en bewaren van signalen en over de vraag of en hoe je reageert,
  • hoe je kunt omgaan met de gevolgen van des- en misinformatie.

Daarnaast bevat de handreiking korte checklists, tips, en voorbeeldvragen die organisaties kunnen gebruiken om met elkaar in gesprek te gaan. Zo kun je in kaart brengen wat het effect van een bericht is binnen de eigen organisatie en in de buitenwereld. 

Er is meer nodig

Met een handreiking is het probleem rondom de snelle verspreiding en gevolgen van des- en misinformatie niet opgelost. De overheid wil de risico’s van desinformatie dan ook zoveel mogelijk beperken en de samenleving hiertegen beschermen. Meer informatie over wat de overheid doet vind je op de webpagina over Desinformatie, misinformatie en nepnieuws.

Daarbij blijft de overheid zich via het emancipatiebeleid inzetten voor het verder vergroten van de gelijkwaardigheid, vrijheid en veiligheid van vrouwen en lhbtiq+ personen. De inzet van kabinet-Jetten is toegelicht in de recent verschenen Emancipatienota: Vrijheid Telt.