Verklaring van commissaris Várhelyi in de aanloop naar Werelddag van de geestelijke gezondheid

In de aanloop naar de Werelddag van de geestelijke gezondheid legde Olivér Várhelyi, commissaris voor Gezondheid en Dierenveiligheid, de volgende verklaring af:

"Naar schatting hebben meer dan 84 miljoen mensen in de EU te kampen met hun geestelijke gezondheid.

Om de uitdagingen op het gebied van geestelijke gezondheid waarmee we vandaag worden geconfronteerd aan te pakken, moeten we eerst luisteren naar mensen, hun ervaringen, hun stem en wat we horen omzetten in actie. Dit is precies de boodschap achter het thema van de World Mental Health Day van dit jaar: "Lived Experiences Heard: Echte stemmen, echte verandering.

Dit is vooral belangrijk voor kinderen en jongeren. Veel psychische aandoeningen ontstaan tijdens de kindertijd of adolescentie en kunnen levenslange gevolgen hebben.

De geestelijke gezondheid en het welzijn van onze jongeren worden steeds meer bepaald door de technologieën en trends om hen heen. Hoewel de digitale wereld kinderen waardevolle kansen biedt om te leren, contact te maken en te groeien, kan het ook nieuwe risico's en druk met zich meebrengen in een bijzonder vormende fase van hun leven.

We leggen speciale nadruk op het begrijpen van de impact van overmatige schermtijd en sociale media op geestelijke gezondheid en welzijn, vooral voor kinderen en jongeren.

Onze Eurobarometer-enquête over buitensporige schermtijd, sociale media en geestelijke gezondheid van jongeren bood ons een belangrijke gelegenheid om rechtstreeks te horen van adolescenten van 13-18 jaar en hun ouders.

De resultaten zijn opvallend: ongeveer 89 % van de jonge Europeanen meldt elke dag sociale media te gebruiken en hoe eerder kinderen online gaan, hoe meer tijd ze waarschijnlijk voor een scherm zullen doorbrengen. Het meest zorgwekkend is dat bijna een op de drie adolescenten aangeeft zich gestrest, verdrietig of sociaal uitgesloten te voelen vanwege sociale media.

We hebben geluisterd naar deze ervaringen. En we zetten ze om in actie.

Samen met de aanbevelingen van het speciaal panel voor kinderveiligheid online hebben de bevindingen van de Eurobarometer al input opgeleverd voor de ontwikkeling van ons voorstel voor de EU-kinderwet, die tot doel heeft kinderen online beter te beschermen. Het voorstel legt de verantwoordelijkheid op onlinediensten om aan te tonen dat ze veilig zijn voor kinderen en geeft ouders de instrumenten om de online-ervaring van hun kinderen te waarborgen.

De stemmen van kinderen en jongeren zullen ons werk blijven sturen.

Deze week lanceerden we samen met UNICEF de Children's Prevention Toolkit. Het biedt beleidsmakers praktische, empirisch onderbouwde richtsnoeren om de gezondheid van kinderen te versterken, met inbegrip van een specifiek onderdeel over het verbeteren van de geestelijke gezondheid.

Dit maakt deel uit van onze bredere inzet om preventie en geestelijk welzijn hoger op de Europese gezondheidsagenda te plaatsen.

Tegelijkertijd zetten we onze werkzaamheden in het kader van de alomvattende EU-aanpak van geestelijke gezondheid voort door middel van een reeks projecten en investeringen. Met bijna 1,3 miljard euro aan financieringsmogelijkheden zetten we ons in voor het bevorderen van geestelijke gezondheid, gelijke toegang tot hoogwaardige en betaalbare behandeling en zorg, en het ondersteunen van mensen bij hun herstel.

Dit omvat 9 miljoen euro voor het Europees programma voor uitwisselingen, netwerken en vaardigheden op het gebied van geestelijke gezondheid, dat gericht is op de ondersteuning van gezondheidswerkers. Tot op heden waren ongeveer 3 600 deelnemers uit de 27 EU-lidstaten, Noorwegen, IJsland en Oekraïne bij het programma betrokken. We investeren ook 11 miljoen euro in ons partnerschap met de Wereldgezondheidsorganisatie/Europa om capaciteit op te bouwen in alle stelsels voor geestelijke gezondheidszorg in Europa.

Op World Mental Health Day is onze boodschap duidelijk: we zullen luisteren naar mensen met ervaren ervaringen, van hun stem leren en hun perspectieven omzetten in actie — beter beleid vormgeven, de ondersteuning versterken en de resultaten op het gebied van geestelijke gezondheid voor iedereen verbeteren. "