Meer documentenNederland geeft op verzoek van Indonesië twintig culturele objecten terug die tijdens de koloniale periode onterecht naar Nederland zijn gebracht, bijvoorbeeld door roof of dwang. Achttien van deze objecten worden beheerd door het Wereldmuseum, twee door het Rijksmuseum. De diamant van Banjarmasin, een handgeschreven koran en meerdere grafstenen horen tot de teruggeven stukken. Minister Rianne Letschert (OCW) volgt hiermee het advies van de Commissie Koloniale Collecties, onder voorzitterschap van Lilian Gonçalves-Ho Kang You. Uitgebreid herkomstonderzoek toonde aan dat bij alle objecten sprake was van onvrijwillig bezitsverlies.
Minister Letschert: “Met deze teruggave, op advies van de Commissie Koloniale Collecties, dragen we bij aan het herstel van historisch onrecht. Deze objecten hebben een grote culturele en historische waarde voor Indonesië. Ze hadden nooit in Nederland moeten zijn. Dit onrecht zetten we nu recht.”
Overdracht
De officiële overdracht is op 9 oktober in het Indonesia House in Amsterdam. Tijdens deze ceremonie tekenen de Indonesische minister van Cultuur, Fadli Zon, en minister Rianne Letschert de overdrachtsovereenkomst.
Teruggegeven objecten:
- De diamant van Banjarmasin (Rijksmuseum) - Een geslepen diamant van 38 karaat, ooit onderdeel van de rijkssieraden van de sultan van Banjarmasin.
- Sikin Panjang (Rijksmuseum) – een traditioneel zwaard uit Aceh.
- Handgeschreven koran (Wereldmuseum Amsterdam) – Een handgeschreven exemplaar, toebehoord aan Teuku Umar.
- Vier manuscripten sultanaat Aceh (Wereldmuseum Leiden) – Handgeschreven teksten, waaronder Hikayat Makkah Madinah.
- Zes wayang beber-rollen (Wereldmuseum Leiden) – Javaanse rituele rollen van geklopte boombast, daterend uit 1633–1669.
- Paneel van een graftombe (Wereldmuseum Leiden) – Een zestiende- of zeventiende-eeuws grafpaneel, waarschijnlijk afkomstig van een koninklijk graf in Aceh.
- Grafstenen Batu Aceh (Wereldmuseum Leiden) – Zandstenen grafstenen met Arabische kalligrafie.
De adviezen van de Commissie Koloniale Collecties worden gepubliceerd op de website van de Commissie: https://commissie.kolonialecollecties.nl
Overdrachtsovereenkomst Dubois-collectie
Naast de teruggave van de twintig objecten is ook de overdrachtsovereenkomst voor de Dubois-collectie ondertekend. Voormalig minister Gouke Moes besloot in september 2025 tot de teruggave van deze omvangrijke collectie, die zich in Naturalis Biodiversity Center bevindt. Vier belangrijke objecten uit deze collectie zijn al overgedragen aan Indonesië. Het transport van de overige objecten wordt voorbereid en start op korte termijn.
Lopende verzoeken
De Commissie Koloniale Collecties behandelt momenteel verzoeken van Indonesië en Sri Lanka. De commissie adviseert de minister van OCW over teruggaveverzoeken voor cultuurgoederen die tijdens de koloniale periode zijn weggenomen, waarbij herstel van onrecht het uitgangspunt is.
Diamant, Rijksmuseum Grafsteen, Wereldmuseum Handgeschreven Koran, Wereldmuseum
