Commissie stelt nieuwe strategie ter bestrijding van mensenhandel vast

Vandaag presenteert de Europese Commissie een nieuwe strategie ter bestrijding van mensenhandel. In 2023 en 2024 werden in de EU meer dan 20 000 slachtoffers geregistreerd, een stijging van 16,1 %, hoewel veel gevallen nog steeds ongezien zijn. Mensenhandel neemt vele vormen aan, waaronder seksuele uitbuiting, arbeidsuitbuiting, gedwongen criminaliteit, bedelarij en gedwongen huwelijken. De nieuwe strategie heeft tot doel deze dynamiek te bestrijden en is gericht op zes prioriteiten: beter gebruik van technologie om mensenhandel te voorkomen en op te sporen, nauwere samenwerking met bedrijven en arbeidsinspecteurs, intensivering van de actie tegen georganiseerde misdaad, aanpak van risico's in verband met migratie, verbetering van de paraatheid in tijden van crisis en versterking van de ondersteuning en bescherming van mensen die risico lopen en slachtoffers.

Mensenhandelaren blijven zich richten op mensen in kwetsbare situaties. 63 % van de geregistreerde slachtoffers waren vrouwen en meisjes, voornamelijk voor seksuele uitbuiting; kinderen vertegenwoordigden 15 %; en mannen waren de meerderheid van de slachtoffers van mensenhandel met het oog op arbeidsuitbuiting (74 %). 

Om de toename van mensenhandel efficiënter te bestrijden, moet de EU haar respons aanpassen. In de aanloop naar de EU-dag tegen mensenhandel op 18 oktober worden in de nieuwe strategie zes strategische pijlers voor een gecoördineerde en toekomstbestendige aanpak uiteengezet:

  • Gebruikmaken van moderne technologie om preventie, detectie en onderzoek te verbeteren.

De strategie bouwt voort op bestaande instrumenten, zoals de wet inzake digitale diensten en het EU-internetforum, alsook op toekomstige initiatieven, waaronder het EU-actieplan tegen digitale fraude. Via het Europees multidisciplinair platform tegen criminaliteitsdreiging (Empact) zal de EU innovatieve benaderingen van digitale onderzoeken, waaronder hackathons, ondersteunen.  

  • Versterking van de betrokkenheid van de particuliere sector om exploitatierisico's te verminderen en vroegtijdige opsporing te verbeteren.

 De Commissie zal een Europese bedrijfscoalitie tegen mensenhandel oprichten. Het zal de lidstaten ook ondersteunen bij het versterken van de samenwerking tussen arbeidsinspecteurs via de Europese Arbeidsautoriteit.  

  • Het ontwrichten van grensoverschrijdende mensenhandel in verband met georganiseerde misdaad.

De strategie zal grensoverschrijdende samenwerking, inlichtingengestuurd politiewerk, financieel onderzoek en doeltreffende ontneming van vermogensbestanddelen bevorderen. De nieuwe sanctieregeling tegen georganiseerde misdaad, waaronder migrantensmokkel en mensenhandel, zal de EU in staat stellen de tegoeden van criminelen te bevriezen, hun verplaatsingen te beperken, hun winsten af te snijden en hun bedrijfsmodellen te verstoren. Het komende voorstel tot modernisering van de regels ter bestrijding van georganiseerde criminaliteit zal gericht zijn op alle georganiseerde criminaliteit, met inbegrip van criminele netwerken die betrokken zijn bij mensenhandel. De Commissie verzoekt de lidstaten de grensoverschrijdende operationele samenwerking uit te breiden door middel van gemeenschappelijke onderzoeksteams met de steun van Europol en Eurojust.

  • Voorkomen van uitbuiting in verband met migratie.

Volgens de meest recente gegevens was 36 % van de geregistreerde slachtoffers EU-burger, terwijl 64 % niet-EU-onderdanen waren. Het migratie- en asielpact introduceert nieuwe instrumenten om de risico's van mensenhandel aan te pakken, onder meer door middel van screening, de nieuwe grensprocedure en waarborgen in de opvangvoorzieningen. Het versterken van de capaciteiten op het gebied van grensbeheer om mensenhandel in een vroeg stadium beter op te sporen en te voorkomen, kan ook een belangrijke rol spelen. Dit is waar een versterkt mandaat voor Frontex het agentschap in staat zal stellen de lidstaten beter te ondersteunen bij het blootleggen van criminele netwerken en het identificeren van slachtoffers. De Commissie blijft ook steun verlenen aan de besprekingen tussen de medewetgevers over de voorgestelde richtlijn ter bestrijding van smokkel en de Europol-verordening, die tot doel heeft de rol van Europol in de strijd tegen migrantensmokkel en -handel te versterken.

  • Verbetering van preventie, paraatheid en snelle respons in crisissituaties.

De snelle reactie van de EU op de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne heeft het belang aangetoond van doeltreffende beschermingsmechanismen voor personen in kwetsbare situaties. Voortbouwend op het plan ter bestrijding van mensenhandel met Oekraïne zal de Commissie operationele richtsnoeren ontwikkelen voor de verschillende actoren die betrokken zijn bij het in kaart brengen en aanpakken van risico's op mensenhandel tijdens crises, met de steun van EU-agentschappen, de lidstaten en het maatschappelijk middenveld.

  • Verbetering van de bescherming van personen die kwetsbaar zijn voor mensenhandel.

De rechten, ondersteuning en bescherming van slachtoffers moeten integraal deel blijven uitmaken van de rechtshandhavings- en justitiële respons.

Internationale samenwerking is een sleutelelement in de strijd tegen mensenhandel. De Commissie zal de samenwerking met partnerlanden en internationale organisaties versterken, onder meer met de steun van EU-agentschappen bij het voorkomen en bestrijden van mensenhandel.

Volgende stappen

De strategie zal door het Europees Parlement en de Raad worden besproken. De EU-coördinator voor de bestrijding van mensenhandel zal blijven samenwerken met de nationale coördinatoren, het EU-platform voor het maatschappelijk middenveld en de EU-agentschappen bij de uitvoering van de in de strategie uiteengezette acties.

Een succesvolle uitvoering vereist de actieve betrokkenheid van een breed scala aan actoren op zowel EU- als internationaal niveau, waaronder EU-agentschappen, internationale organisaties en partnerlanden.

Achtergrond

In 2024 is de herziene richtlijn ter bestrijding van mensenhandel in werking getreden. De lidstaten moesten de richtlijn uiterlijk in juli van dit jaar op nationaal niveau omzetten. De nieuwe richtlijn versterkt onderzoeken, slachtofferhulp en kinderbescherming, criminaliseert gebruikers die bewust slachtoffers van mensenhandel uitbuiten en erkent online seksuele uitbuiting als een verzwarende omstandigheid.

Parallel aan de strafrechtelijke wetgeving hebben de Commissie en de hoge vertegenwoordiger in juli 2026 een nieuwe sanctieregeling voorgesteld tegen migrantensmokkel, mensenhandel en andere vormen van georganiseerde criminaliteit. Met de steun van de EU-coördinator voor de bestrijding van mensenhandel werken de lidstaten, de EU-agentschappen en het maatschappelijk middenveld samen aan de ontwikkeling van bestaand en nieuw EU-beleid ter bestrijding van mensenhandel.

De strategie van vandaag vormt een aanvulling op het bestaande wetgevingskader door verdere doelstellingen vast te stellen die de meest recente uitdagingen weerspiegelen. De strategie wordt aangenomen samen met het zesde voortgangsverslag met een overzicht van de uitvoering van de acties in het kader van de vorige EU-strategie ter bestrijding van mensenhandel (2021-2025), met gegevens over de bestrijding van mensenhandel voor de periode 2023-2024. Het sluit ook aan bij andere instrumenten, zoals ProtectEU: een Europese strategie voor interne veiligheid en de Europese strategie voor asiel- en migratiebeheer.

Voor meer informatie

Nieuwe strategie ter bestrijding van mensenhandel

Samen tegen mensenhandel Europese

strategie voor interne veiligheid (ProtectEU)

Europese strategie voor asiel- en migratiebeheer

Richtlijn ter bestrijding van mensenhandel

Sanctieregeling om bedreigingen als gevolg van migrantensmokkel, mensenhandel en andere vormen van georganiseerde misdaad tegen te gaan

EMPACT

Zie je content die volgens jou niet op deze site hoort? Check onze disclaimer.