Commissie investeert 3,4 miljard euro in projecten voor nettonultechnologie

Vandaag heeft de Europese Commissie 77 Europese projecten voor nettonultechnologie geselecteerd voor financieringssteun ter waarde van 3,4 miljard EUR in het kader van de oproep van het innovatiefonds, die in december 2025 is gelanceerd. Door de inkomsten uit het EU-emissiehandelssysteem (EU-ETS) te herinvesteren in innovatieve decarbonisatietechnologieën, zullen deze projecten het industriële leiderschap en het concurrentievermogen van Europa in deze sectoren versterken en bijdragen tot de schone transitie, energieonafhankelijkheid en veiligheid.

Verspreid over 23 landen in de Europese Economische Ruimte vertegenwoordigen de geselecteerde projecten een breed scala aan sectoren, toepassingen en technologieën op verschillende schalen. Het omvat energie-intensieve industrieën, hernieuwbare energie en innovatieve energieopslag, de productie van schone technologie, nettonulmobiliteit, de verwerking en recycling van kritieke grondstoffen, geavanceerde alternatieve brandstoffen en industrieel koolstofbeheer. Voor het eerst bevat de lijst een klein modulair kernreactorproject en een project voor directe koolstofafvang en -opslag in de lucht (DACCS). Het omvat ook zes projecten op het gebied van kritieke grondstoffen, die zullen worden meegenomen in de beleidsprioriteiten van de verordening voor een nettonulindustrie en het RESourceEU-actieplan, om de toeleveringsketens voor schone technologietoepassingen, waaronder permanente magneten en batterijen voor zeldzame aardmetalen, te stimuleren.

De Commissie schat dat de 77 projecten het potentieel hebben om de broeikasgasemissies aanzienlijk te verminderen, waardoor het equivalent van ongeveer 290 miljoen ton tijdens het eerste decennium van hun activiteiten wordt vermeden. Dit komt overeen met een ruwe reductie van één ton CO2 per seconde gedurende tien jaar. Deze vermindering en de domino-effecten van de innovaties in andere sectoren zullen aanzienlijk bijdragen tot de verwezenlijking van de EU-doelstelling van klimaatneutraliteit in 2050.

Geselecteerde projecten

De oproep ondersteunt projecten op vijf verschillende gebieden: algemene decarbonisatie voor grootschalige, middelgrote en kleinschalige projecten, productie van schone technologie en proefprojecten. Alle vijf onderwerpen waren overtekend, waaruit blijkt dat de industrie sterk bereid is om schone technologieën in Europa te bevorderen.

• Grootschalige : 12 projecten geselecteerd, waarvoor ongeveer 1,58 miljard EUR is aangevraagd. Dit omvat projecten die gericht zijn op geavanceerde koolstofvrije brandstoffen, industrieel koolstofbeheer, chemische stoffen, ijzer en staal, luchtvaart en een strategisch project in het kader van de verordening kritieke grondstoffen.
• Middelgroot: 17 projecten geselecteerd, waarvoor ongeveer 458 miljoen EUR is aangevraagd. Dit omvat projecten op het gebied van chemische stoffen, raffinaderijen, maritieme opslag, opslag binnen de dag, glas, keramiek en bouwmaterialen, cement en kalk, bio-energie, ijzer en staal en waterstof.

• Kleinschaligheid: 20 projecten geselecteerd, waarvoor ongeveer 124 miljoen EUR is aangevraagd. Dit omvat projecten uit de volgende sectoren: recycling van kritieke grondstoffen, zeevaart, pulp en papier, oceaanenergie, gebouwen, raffinaderijen, chemische stoffen, waterstof, geavanceerde alternatieve brandstoffen en intraday-elektriciteit.

• Productie van schone technologie: 12 projecten geselecteerd, waarvoor bijna 895 miljoen EUR is aangevraagd. Dit omvat projecten die werken aan de productie van cleantechcomponenten zoals warmtepompen, zonnepanelen, elektrolyse-installaties en batterijen voor elektrische voertuigen. Het beschikt ook over een faciliteit die zeldzame aardmagneten produceert.

• Piloten: 16 projecten geselecteerd, waarvoor ongeveer 394 miljoen EUR is aangevraagd. Dit omvat projecten gericht op luchtvaart, windenergie, oceaanenergie en maritiem, kernenergie, DACCS, waterstof, chemicaliën, waterstof en raffinaderijen.

84 extra projecten zijn door de evaluatie van de oproep gekomen, maar ontvingen geen financiering uit de begroting. Deze projecten zullen, samen met de 77 succesvolle projecten, profiteren van het STEP-keurmerk, dat financiering uit andere particuliere en publieke bronnen vergemakkelijkt.

160 voorstellen zijn geen subsidieontvangers, maar blijven in aanmerking komen voor projectontwikkelingsbijstand (PDA). Het PDA helpt de volwassenheid van projecten te bevorderen door middel van hoogwaardige technische en financiële adviesondersteuning door de Europese Investeringsbank (EIB).

Volgende stappen

De initiatiefnemers van de geselecteerde projecten is verzocht te beginnen met de voorbereiding van subsidieovereenkomsten met het Europees Uitvoerend Agentschap klimaat, infrastructuur en milieu (Cinea). Tijdens deze fase zullen de Commissie en de projectontwikkelaars het financieringscontract afronden, waarbij de begroting, het tijdschema, de technische en financiële resultaten en de wettelijke verantwoordelijkheden worden bevestigd. De resultaten van dit proces worden in het eerste kwartaal van 2027 bekendgemaakt.

De Commissie bereidt zich voor op de start van de volgende ronde van oproepen tot het indienen van voorstellen voor het innovatiefonds begin december 2026. Dit omvat een onderwerp voor de productie van schone technologie ter waarde van 1 miljard EUR, om de risicovermindering van toeleveringsketens te ondersteunen in overeenstemming met het RESourceEU-actieplan.

Achtergrond

Door gebruik te maken van de geraamde inkomsten van 40 miljard EUR uit het EU-ETS voor de periode 2020-2030, heeft het Innovatiefonds tot doel investeringen in geavanceerde koolstofarme en nettonultechnologieën te stimuleren om de transitie van Europa naar klimaatneutraliteit te ondersteunen.

De oproep tot het indienen van voorstellen voor nettonultechnologieën trok 358 aanvragen aan, waarvoor in totaal 17,5 miljard EUR aan subsidiesteun werd aangevraagd, wat opweegt tegen het beschikbare budget van 2,9 miljard EUR. Deze resultaten brengen de volledige portefeuille van het Innovatiefonds op ongeveer 320 projecten, waarbij bijna 17 miljard EUR aan subsidies is vastgelegd. De brede belangstelling voor de oproepen bevestigt de maturiteit van de Europese sector voor nettonultechnologie en zijn sterke inzet voor decarbonisatie, in overeenstemming met de Clean Industrial Deal.

Alle toegekende projecten worden geselecteerd door middel van een evaluatie door een onafhankelijke deskundige en beoordeeld aan de hand van de volgende criteria: potentieel om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen, mate van innovatie, projectrijpheid, reproduceerbaarheid en kostenefficiëntie.

In 2025 lanceerde de Commissie ook de eerste industriële warmteveiling en de derde waterstofveiling in het kader van de Europese waterstofbank, die ook deel uitmaken van het innovatiefonds. De subsidieovereenkomsten voor beide veilingen zullen naar verwachting vóór eind 2026 worden ondertekend.

Voor meer informatie

Vragen en antwoorden

Beschrijvingen van geselecteerde projecten (IF25 NZT)

Resultaten van eerdere oproepen tot het indienen van voorstellen in het kader van het Innovatiefonds

Projectportefeuille van het Innovatiefonds (met informatie over de geselecteerde projecten)

Projectdashboard van het Innovatiefonds

EU-emissiehandelssysteem (ETS)