Commissie presenteert visie 2040 voor een bloeiende visserij- en aquacultuursector

Vandaag heeft de Europese Commissie haar visie voor de visserij en de aquacultuur tot 2040 gepresenteerd, waarin zij de koers uitzet voor de komende 15 jaar om de ecologische en economische levensvatbaarheid van de sector te versterken.

De strategie, getiteld “Visie 2040 voor visserij en aquacultuur”, heeft tot doel de bestaansmiddelen van gemeenschappen die afhankelijk zijn van de sector veilig te stellen. In de hele EU biedt de sector werk aan meer dan 200 000 mensen - bijna 124 500 in de visserij en bijna 76 000 in de aquacultuur, en veel meer mensen werken in de sectoren verwerking, groothandel, distributie en detailhandel.

De strategie bestrijkt de hele waardeketen en is erop gericht de voorspelbaarheid te bieden die bedrijven nodig hebben om te investeren en te groeien, en tegelijkertijd de aquatische hulpbronnen en ecosystemen waarvan zij afhankelijk zijn, te beschermen. Het is opgebouwd rond het versterken van zowel het aanbod van als de vraag naar aquatische levensmiddelen in de EU en bevat de belangrijkste prioriteiten om de sector te helpen gedijen: gezonde ecosystemen, energietransitie, het veiligstellen van toeleveringsketens, het stimuleren van de vraag en het waarborgen van een stabiele voedselvoorziening, het ondersteunen van producenten en het vergemakkelijken van de toegang tot financiering, terwijl de internationale samenwerking wordt versterkt.

Gezonde ecosystemen als basis voor een sterke sector

In de visie wordt erkend en onderstreept dat concurrerende en veerkrachtige visserij en aquacultuur afhankelijk zijn van gezonde aquatische hulpbronnen en ecosystemen. Ook wordt erkend dat de aanlandingsverplichting – die vissers verplicht alle gevangen gereglementeerde soorten terug te brengen naar de haven – niet de verwachte resultaten heeft opgeleverd bij de monitoring van ongewenste vangsten, met name wat betreft de wijze waarop deze in de praktijk is toegepast.

Om dit aan te pakken, zal de Commissie rekening houden met het potentieel van technologische innovatie en volledig gedocumenteerde visserij, voortbouwend op een specifieke uitvoeringsdialoog met belanghebbenden later dit jaar. Dit kan op zijn beurt vissers, wetenschappers en autoriteiten helpen beter te begrijpen wanneer en waar ongewenste vangsten plaatsvinden, en doeltreffendere, praktische maatregelen te ontwikkelen om deze te voorkomen.

Ondersteuning van de energietransitie van visserij en aquacultuur

Tot 2030 is het belangrijkste doel van de visie het verbeteren van de energie- en hulpbronnenefficiëntie, het ontwikkelen van nieuwe technologieën en vaardigheden en het gebruik van beschikbare schone brandstoffen. Vanaf 2030 zullen de inspanningen verschuiven naar het opschalen van emissiearme en emissievrije technologieën, ondersteund door financiering, infrastructuur en modernisering van de vloot.

Om de modernisering van de vloot te ondersteunen, tegemoet te komen aan de behoeften van de energietransitie en de veiligheid en arbeidsomstandigheden aan boord te verbeteren, zal de Commissie nagaan hoe de effectieve oogstcapaciteit en de capaciteit voor sociale of milieudoeleinden beter kunnen worden gedefinieerd.

De Commissie zal ook haar richtsnoeren van 2014 voor de beoordeling van het evenwicht tussen vangstcapaciteit en vangstmogelijkheden actualiseren. Deze maatregelen zullen de lidstaten verder ondersteunen bij hun lopende inspanningen om tot een optimaal beheer van de vlootcapaciteit te komen.

De voorziening van aquatische levensmiddelen in Europa veiligstellen

De visie bevat maatregelen om de economische levensvatbaarheid en veerkracht van de visserij en aquacultuur in de EU te ondersteunen.

In de visserij omvat dit steun voor investeringen in efficiëntere en veiligere vaartuigen, innovatie en inkomensdiversificatie, en het bevorderen van activiteiten zoals pescatoerisme.

Op het gebied van aquacultuur zal de Commissie een wetgevingsinstrument voorbereiden en met de lidstaten samenwerken aan een coherenter regelgevingskader, dat bedrijven meer zekerheid biedt en investeringen aanmoedigt.

Consumenten aanmoedigen om in de EU geproduceerde aquatische levensmiddelen te kiezen

De visie heeft ook tot doel de vraag naar in de EU geproduceerde aquatische levensmiddelen te stimuleren door diversificatie te ondersteunen en consumenten te helpen weloverwogen keuzes te maken.

Als onderdeel van deze inspanning zal de Commissie tegen 2029 de digitale traceerbaarheid van alle producten in de hele toeleveringsketen bevorderen, de transparantie, het vertrouwen en de marktwaarde versterken en tegelijkertijd de consumptiepatronen helpen afstemmen op de langetermijndoelstellingen van de EU op het gebied van voeding en voedselzekerheid.

Het creëren van de juiste voorwaarden voor succes

Om de visie te helpen verwezenlijken, zal de Commissie gerichte initiatieven nemen om:

• de toegang tot financiering verbeteren, onder meer via de voorgestelde minimale gereserveerde toewijzing van 2 miljard EUR voor kerntaken van het gemeenschappelijk visserijbeleid in de langetermijnbegroting van de EU voor 2028-2034 – zoals het bevorderen van duurzame visserij en aquacultuur en het herstel van mariene ecosystemen – in het kader van toekomstige plannen voor nationaal en regionaal partnerschap, steun uit het Europees Fonds voor concurrentievermogen en maatregelen om particuliere investeringen aan te trekken;
• kleinschalige vissers te ondersteunen, onder meer door middel van de toekomstige oceaanwet;
• onderzoek en innovatie te versterken, onder meer door realtimemonitoring uit te breiden, met name door middel van artificiële intelligentie, om beter te anticiperen op de toekomstige beschikbaarheid van visbestanden en wetenschap, industrie en overheidsinstanties dichter bij elkaar te brengen;
• geharmoniseerde opleidings- en certificeringsnormen in de hele EU invoeren; en
• een strategie voor de vernieuwing van de blauwe generatie voorbereiden die volgend jaar van start moet gaan om jongere generaties aan te trekken voor de sector.

Wereldwijd optreden om duurzaamheid en billijkheid te beschermen

De visie bevat ook een EU-strategie voor het externe optreden van de EU op visserijgebied.
Voortbouwend op de internationale partnerschappen van de EU en de omvang van haar interne markt zal de strategie duurzame visserij wereldwijd bevorderen en tegelijkertijd bijdragen tot een gediversifieerde en veerkrachtige voorziening van aquatisch voedsel in de EU. Dit omvat het opvoeren van de strijd tegen illegale, ongemelde en ongereglementeerde visserij, het versterken van de internationale visserijregels en het ontwikkelen van een nieuwe generatie partnerschapsovereenkomsten inzake duurzame visserij (PODV's).

In haar visie verbindt de Commissie zich er ook toe een gelijk speelveld te blijven handhaven en de Europese waardeketen van de visserij te beschermen tegen oneerlijke mondiale concurrentie.

De Commissie nodigt de lidstaten en de nationale en regionale autoriteiten nu uit om deze visie om te zetten in op maat gesneden maatregelen die de lokale en regionale realiteit weerspiegelen.

Achtergrond

Visie 2040 voor visserij en aquacultuur is een concreet resultaat van het Europees oceaanpact, dat in juni 2025 werd gepresenteerd. Het is ook opgenomen in de opdrachtbrief van de commissaris voor visserij en oceanen, Costas Kadis.

De visie omvat twee belangrijke initiatieven:

• het stappenplan voor de energietransitie voor visserij en aquacultuur; en
• de EU-strategie voor het externe optreden op visserijgebied.

Het is ontwikkeld via een uitgebreid participatief proces waarbij actoren uit de hele waardeketen betrokken zijn - waaronder vissers, aquacultuurproducenten, de visverwerkende industrie, de lidstaten, ngo's, adviesraden, jongeren en burgers - en bouwt voort op de evaluatie van de verordening inzake het gemeenschappelijk visserijbeleid.

Voor meer informatie

Visie 2040 voor visserij en aquacultuur

Energietransitie

Externe dimensie van de visserij

Factsheet Visie 2040 voor visserij en aquacultuur

Vragen en antwoorden

Website (specifieke pagina op de website van DG MARE)