Meer documentenDe EU stelt een nieuwe strategie voor het noordpoolgebied vast
Vandaag hebben de Europese Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid een nieuwe strategie voor het noordpoolgebied gepresenteerd. De strategie biedt een nieuw kader voor politieke samenwerking voor gelijkgestemde partners waarin mensen, veiligheid, klimaat en welvaart centraal staan. Het heeft vier prioriteiten: het versterken van de veiligheid en veerkracht, het reageren op de klimaatverandering in het noordpoolgebied, welvaart en kansen voor mensen en gemeenschappen in het noordpoolgebied.
Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie: “Het noordpoolgebied is het noordelijke nabuurschap van Europa – dicht, verbonden en cruciaal voor onze toekomst. En het is aan het veranderen. Nieuwe scheepvaartroutes en -middelen zorgen voor strategische concurrentie. Met onze nieuwe strategie investeren we in sterkere veiligheid, veerkrachtige infrastructuur en economische kansen. Ten behoeve van de mensen die het Noordpoolgebied hun thuis noemen, en voor onze gedeelde ruimte.”
De EU maakt deel uit van het noordpoolgebied: daar wonen meer dan een half miljoen EU-burgers. Met het Koninkrijk Denemarken, Finland en Zweden als Arctische EU-lidstaten en nauwe banden met Noorwegen, IJsland, het VK, Canada en de Verenigde Staten hebben de ontwikkelingen in het noordpoolgebied rechtstreeks invloed op de veiligheid, het klimaat en onze welvaart van Europa.
Het Noordpoolgebied verandert snel. Het warmt bijna vier keer sneller op dan het wereldwijde gemiddelde, wat van invloed is op ecosystemen, veranderende bestaansmiddelen en gemeenschappen. Nieuwe scheepvaartroutes en het blootleggen van hulpbronnen veranderen het veiligheids- en economische landschap van het noordpoolgebied, wat resulteert in toenemende geopolitieke spanningen, strategische concurrentie en militaire activiteit.
Na uitgebreid overleg met belanghebbenden in het noordpoolgebied worden in de strategie concrete maatregelen voorgesteld om een stabiel en toekomstbestendig noordpoolgebied te bevorderen, in nauwe samenwerking met Arctische partners, lokale gemeenschappen, waaronder inheemse volkeren, en in hun belang.
De nieuwe strategie bevat vier prioriteiten als antwoord op deze veranderende context:
- Versterking van de veiligheid en veerkracht in het noordpoolgebied
De EU zal met de lidstaten en de Arctische partners en in complementariteit met de NAVO samenwerken om de paraatheid te verbeteren, kritieke infrastructuur te beschermen en Europa beter in staat te stellen in Arctische omstandigheden te opereren, onder meer door de Europese ijsbrekercapaciteit uit te breiden.
De EU zal vermogens voor tweeërlei gebruik en multifunctioneel gebruik bevorderen die klaar zijn voor het noordpoolgebied en ten goede komen aan lokale gemeenschappen, het noordpoolgebied en de EU. Het zal ook gericht zijn op situatieparaatheid en reactievermogen op lange termijn door de veerkracht van de toeleveringsketen te waarborgen, de noordelijke zeegrenzen te beschermen en kritieke onderzeese infrastructuur te beschermen.
Om gedeeld situationeel bewustzijn en waakzaamheid te bevorderen, zal een nieuwe maritieme veiligheidshub de lidstaten en partners ondersteunen bij het delen van informatie en het verbeteren van de monitoring van maritieme activiteiten in het noordpoolgebied. Als eerste stap zal de EU steun verlenen aan de oprichting van een Arctische kabelhub om onderzeese kabels in de Noord-Atlantische Oceaan en het Noordpoolgebied te monitoren, te beschermen en te helpen repareren. Zij zal ook investeren in slimme technologieën om potentiële bedreigingen voor deze kritieke infrastructuur op te sporen. De hub zal verder worden ontwikkeld om vaartuigen van de schaduwvloot te volgen, illegale visserij en verontreiniging op te sporen en de coördinatie van opsporing en redding te verbeteren.
- Inspelen op de versnelde klimaatverandering
Het Noordpoolgebied ervaart klimaatverandering op een ongekende schaal en warmt bijna vier keer sneller op dan het wereldwijde gemiddelde. Als mondiale klimaatregulator hebben deze veranderingen ook gevolgen tot ver buiten het noordpoolgebied, waaronder stijgende zeespiegels en veranderende weerpatronen. Deze effecten worden in heel Europa direct gevoeld. Van dodelijke hittegolven tot veranderingen in ecosystemen: Europa warmt twee keer zo snel op als de rest van de wereld.
De EU zal klimaatonderzoek, -observatie en -monitoring versterken om deze veranderingen beter te begrijpen en doeltreffende reacties te ondersteunen.
De EU zal onder meer samenwerken met de lidstaten en partners op het gebied van gegevensuitwisseling via OceanEye, het nieuwe EU-initiatief voor oceaanmonitoring en -observatie. Dit zal helpen bij het verbeteren van de klimaatvoorspellingen, het versterken van de maritieme veiligheid en het ondersteunen van inspanningen om zich aan te passen aan de klimaatverandering.
- Bouwen aan een welvarend en economisch veilig noordpoolgebied
In het noordpoolgebied ontstaan kansen voor economische samenwerking op het gebied van hernieuwbare energie, kritieke grondstoffen, vervoer voor tweeërlei gebruik, digitale connectiviteit en duurzame mariene industrieën. De EU zal duurzame economische ontwikkeling ondersteunen die banen schept en de infrastructuur en connectiviteit verbetert ten behoeve van Arctische gemeenschappen en Europese bedrijven.
De EU zal werken aan de integratie van Europese infrastructuur, zoals havens, spoorverbindingen, energieterminals, satelliet- en digitale infrastructuur, in opkomende Arctische handels- en vervoersnetwerken. Dit zal betere verbindingen met de Europese markten en daarbuiten tot stand brengen en tegelijkertijd nieuwe toeleveringsketens versterken.
Vervoersconnectiviteit is essentieel voor economische ontwikkeling, militaire mobiliteit en regionale cohesie. De EU zal de vervoersconnectiviteit naar het noordpoolgebied versterken door de Europese vervoerscorridors op te waarderen tot normen voor tweeërlei gebruik en de uitvoering van het Rail Nordica-project te versnellen.
De EU zal ook veilige, veerkrachtige onderzeese kabelconnectiviteit ondersteunen via de pan-arctische kabel, die Groenland rechtstreeks met Europa verbindt. Tegelijkertijd zal het beveiligde satellietconnectiviteit bieden voor overheidscommunicatie via IRIS2 Arctic Connectivity.
Voortbouwend op de reeds bestaande samenwerking zal de EU het noordpoolgebied blijven ondersteunen bij de ontwikkeling van zijn potentieel op het gebied van hernieuwbare energie en duurzame mineralen. In overeenstemming met de gezamenlijke mededeling van 2021 over het noordpoolgebied blijft het standpunt van de EU duidelijk over het waarborgen dat olie, steenkool en gas in de grond blijven, ook in de Arctische regio's.
Een nieuwe EU Polar Research Hub zal de band tussen wetenschap en beleid versterken. Door het Europees coördinatiebureau voor het noordpoolgebied te versterken, zal het onderzoek, observatie en wetenschappelijke infrastructuur beter met elkaar verbinden, de toegang tot onderzoeksmiddelen verbeteren en de coördinatie met belanghebbenden, waaronder inheemse volkeren, versterken. Dit zal beter geïnformeerde beslissingen en wetenschappelijke innovatie ondersteunen.
- Kansen creëren voor mensen en gemeenschappen in het noordpoolgebied
De toekomst van het noordpoolgebied moet worden vormgegeven samen met de mensen die er wonen en werken. De strategie plaatst lokale gemeenschappen, jongeren en inheemse volkeren centraal in de aanpak van de EU, met bijzondere aandacht voor onderwijs, werkgelegenheid, vaardigheden en sociale inclusie.
In dit verband zal de EU Erasmus+-mogelijkheden voor Arctische jongeren versterken door middel van uitwisselingen en de ontwikkeling van vaardigheden. De EU zal ook de regelmatige Arctische jongerenbeleidsdialogen voortzetten en in Groenland een jongerenklankbord oprichten.
De regionale ontwikkeling in het noordpoolgebied profiteert al van meer dan 1 miljard euro aan EU-cohesiesteun voor de periode 2021-2027. De EU zal lokale overheden in het noordpoolgebied blijven ondersteunen bij het aanpakken van gedeelde uitdagingen en het uitwisselen van kennis over klimaatbestendigheid, onderwijs, betrokkenheid van jongeren en duurzame lokale ontwikkeling. Als concreet voorbeeld zal de EU de bestaande samenwerking uitbreiden via het Arctisch Burgemeestersforum, dat lokale overheden uit het hele Noordpoolgebied zal bijeenbrengen.
Het Noordpoolgebied is ook de thuisbasis van levendige democratieën. Zij worden echter geconfronteerd met soortgelijke externe bedreigingen, zoals de integriteit van hun informatieruimte. De EU zal samenwerken met Arctische partners en gemeenschappen om de democratische veerkracht te versterken, onder meer door buitenlandse informatiemanipulatie en inmenging en desinformatie tegen te gaan.
De EU zal ook de betrokkenheid en dialoog met Arctische gemeenschappen, en met name met jongeren, blijven verdiepen om ervoor te zorgen dat hun behoeften en ambities vorm blijven geven aan de werkzaamheden in het noordpoolgebied.
Achtergrond
De nieuwe strategie voor het noordpoolgebied bouwt voort op de problemen die zijn vastgesteld in het EU-beleid voor het noordpoolgebied van 2021 en speelt in op de grote geopolitieke, veiligheids- en milieuveranderingen die sindsdien hebben plaatsgevonden. De EU onderhoudt al geruime tijd politieke, economische, ecologische en maatschappelijke banden met het noordpoolgebied.
De strategie is opgesteld na uitgebreid overleg met regeringen, lokale gemeenschappen, waaronder inheemse volkeren, jongeren, bedrijven en onderzoekers in het noordpoolgebied. Dit omvat outreach door Jyrki Katainen in zijn rol als speciaal adviseur voor de betrekkingen tussen de EU en het noordpoolgebied. Deze bijdragen hebben bijgedragen tot een aanpak die de strategische belangen van Europa combineert met de prioriteiten en ambities van de mensen die in het noordpoolgebied wonen.
Voor meer informatie
Verklaring van voorzitter Von der Leyen
Zie je content die volgens jou niet op deze site hoort? Check onze disclaimer.
