Commissie presenteert kader voor klimaatbestendigheid voor een beter voorbereid en beschermd Europa

De Europese Commissie heeft vandaag een EU-kader voor klimaatbestendigheid gepresenteerd om Europa beter in staat te stellen te anticiperen op, zich voor te bereiden op en om te gaan met klimaatrisico's. Deze zomer hebben langdurige hittegolven en droogtes gevaarlijke bosbranden aangewakkerd en enkele van de grootste rivieren van Europa naar historisch lage waterstanden gedreven. Ook hebben we de afgelopen jaren verwoestende overstromingen gezien. Dit heeft duidelijk gemaakt welke ernstige gevolgen de klimaatverandering kan hebben voor burgers, bedrijven en infrastructuur.

75 % van de Europeanen woont in steden en stedelijke gebieden. Ze voelen uit de eerste hand de gevolgen van klimaatverandering. Het opbouwen van klimaatbestendigheid is daarom een strategische investering in het concurrentievermogen, de veiligheid, de gezondheid en de welvaart van Europa. De economische argumenten voor actie zijn dwingend. De geraamde economische verliezen als gevolg van klimaatschade tussen 2022 en 2025 bedroegen ongeveer 200 miljard EUR, ofwel 50 miljard EUR per jaar.

Commissievoorzitter Ursula von der Leyen: “Europa warmt twee keer zo snel op als de rest van de wereld. Om echt klimaatbestendig te worden, moeten we ons onderweg aanpassen en leren. Vandaag presenteren we een Europese aanpak van klimaatrisico's - om te anticiperen, ons voor te bereiden en te beheren. We zorgen ervoor dat klimaatbestendigheid wordt opgenomen in het beleid op het hele continent en ondersteunen investeringen, innovatie en groei op lange termijn.”

In de kadermededeling wordt een systemische verandering voorgesteld om klimaatbestendigheid te verankeren op alle belangrijke beleidsterreinen, zowel nationaal als internationaal. Het verleent steun aan lokale en regionale overheden om zich aan te passen door middel van proefprojecten en adviesdiensten.

In de mededeling wordt ook gewezen op de cruciale rol van bedrijven bij het opschalen van de Europese veerkrachtindustrie. De aanpassing van de Europese infrastructuur en economie aan de toekomstige klimatologische omstandigheden zal naar verwachting een investering van ongeveer 70 miljard euro per jaar vergen. Het geschatte rendement van investeringen in aanpassing aan de klimaatverandering kan echter meer dan tien keer zo hoog zijn als de waarde van vermeden verlies en schade. De wereldwijde markt voor oplossingen voor klimaatadaptatie zal tegen 2050 naar verwachting verviervoudigen tot 3,5 biljoen EUR, wat Europese bedrijven een aanzienlijke kans biedt om te innoveren, te gedijen en technologisch leider te worden op het gebied van oplossingen voor klimaatbestendigheid.

De voorgestelde wet inzake klimaatbestendigheid voorziet in een gemeenschappelijk referentietraject voor de opwarming van de aarde. Het huidige wetenschappelijke bewijs toont aan dat de wereld op weg is om tegen 2030 1,5 °C boven het pre-industriële niveau op te warmen, tegen 2050 2 °C en tegen 2100 3 °C. Dit traject biedt een gedeelde basisveronderstelling aan de hand waarvan de lidstaten toekomstige klimaatrisico's kunnen beoordelen bij het nemen van beslissingen.

De wet inzake klimaatbestendigheid zal leiden tot meer efficiëntie en minder administratieve lasten voor de lidstaten. De nationale planningsverplichtingen en -instrumenten worden vereenvoudigd door de invoering van één nationaal strategisch plan. Betere en regelmatigere klimaatrisicobeoordelingen zullen ook zorgen voor consistentie en vergelijkbaarheid tussen EU- en nationale beoordelingen.

Het kader biedt overheden, bedrijven en gemeenschappen praktische instrumenten om klimaatrisico's aan te pakken. Het Europees onlineplatform voor klimaatbestendigheid zal de volgende nieuwe instrumenten omvatten: De European Climate Viewer, ontwikkeld door het European Centre for Medium-Range Weather Forecasts (ECMWF), die een interactieve kaart van geprojecteerde klimaatgevaren op het hele continent zal bieden. Dankzij het Bestemming Aarde-initiatief van de Commissie zal het evolueren naar de integratie van supercomputingcapaciteiten. De navigator van instrumenten voor klimaatbestendigheid, ontwikkeld door het Europees Milieuagentschap (EEA), helpt gebruikers relevante instrumenten voor klimaatbestendigheid te vinden op basis van hun locatie, sector en de specifieke risico's waarmee zij worden geconfronteerd. De Solutions Explorer toont praktische aanpassingsoplossingen die zijn ontwikkeld en getest in het kader van de EU-missie voor aanpassing aan de klimaatverandering.

Volgende stappen

De Commissie zal onmiddellijk beginnen met de uitvoering van de kaderregeling. Zoals voorzitter Von der Leyen in haar toespraak over de Staat van de Unie heeft aangekondigd, zal de Commissie de capaciteit van Europa om zich voor te bereiden op en te reageren op klimaatextremen verder versterken met een Europees hittegolfplan, een klimaatverzekeringsalliantie en een Europees waterinitiatief. Zij zal ook een voorbereidende EU-adviesgroep inzake rampenparaatheid oprichten en een initiatief om de 100 meest klimaatgevoelige gebieden in Europa in kaart te brengen. Deze initiatieven worden momenteel door de Commissie ontwikkeld en zullen afzonderlijk worden gepresenteerd. De Commissie zal in 2028 ook een strategisch EU-plan inzake klimaatbestendigheid voorstellen om te zorgen voor vroegtijdige en doortastende maatregelen op EU-niveau.

Voor meer informatie

Vragen en antwoorden

Factsheet

Mededeling over het EU-kader voor klimaatbestendigheid 

Europese wet inzake klimaatbestendigheid

Effectbeoordeling

Europese klimaatwet 

Governanceverordening

Europese klimaatrisicobeoordeling (EUCRA) 

Aanpassingsstrategie van de EU 

Europese klimaatviewer 

Navigator van instrumenten voor klimaatbestendigheid 

Verkenner van missieoplossingen 

Zie je content die volgens jou niet op deze site hoort? Check onze disclaimer.