Meer documentenCommissie stelt voor Frontex te versterken: betere grensbescherming, een grotere rol bij terugkeer en doeltreffender crisisrespons
Vandaag stelt de Europese Commissie voor om Frontex verder te versterken, zijn capaciteit om de buitengrenzen te beschermen te versterken en het om te vormen tot de centrale speler van de EU op het gebied van terugkeer.
De EU heeft aanzienlijke vooruitgang geboekt op het gebied van migratie: illegale grensoverschrijdingen zijn de afgelopen twee jaar meer dan gehalveerd en het terugkeerpercentage is gestegen tot nu meer dan 30 procent. Toch worden onze gemeenschappelijke buitengrenzen op de proef gesteld door een veranderde geopolitieke en veiligheidsomgeving, die een krachtiger en doeltreffender Europees antwoord vereist.
Frontex speelt al een cruciale rol bij de ondersteuning van de lidstaten bij het beheer van de Europese buitengrenzen en de bescherming van het Schengengebied. De nieuwe regels zullen op deze rol voortbouwen door het mandaat van het Agentschap verder te versterken, het in staat te stellen sneller en doeltreffender op te treden en het voor de lidstaten gemakkelijker te maken ten volle gebruik te maken van zijn instrumenten en diensten. Belangrijke nieuwigheden zijn: een versterkt permanent korps, met inbegrip van een nieuwe Europese grens- en terugkeerreserve, een snellereactiemacht om in te grijpen in crisissituaties, en een nieuw online waarnemingscentrum voor de vroegtijdige opsporing van potentiële bedreigingen voor onze grenzen. Frontex zal beschikken over een speciaal coördinatiecentrum voor terugkeer en zal nu kunnen helpen bij de uitvoering van terugkeeroperaties uit derde landen.
Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie: “Europa zal altijd opkomen voor de bescherming van zijn grenzen. Europa bepaalt wie naar onze Unie komt en onder welke omstandigheden. Daarom stellen wij vandaag voor Frontex te versterken. Zo kan het de lidstaten ondersteunen waar en wanneer dat nodig is. Met inbegrip van terugkeer, met het mandaat en de capaciteiten die deze nieuwe realiteit vereist.”
Om de nieuwe EU-regels inzake terugkeer operationeel te maken, stelt de Commissie vandaag ook een verordening voor om terugkeer, overname en re-integratie te digitaliseren. Dit zal het beheer van terugkeer in de hele EU vereenvoudigen en versnellen, de administratieve lasten verminderen en zorgen voor één digitale interface voor het hele terugkeerproces.
De voorstellen van vandaag komen de toezeggingen na die zijn aangekondigd in de politieke beleidslijnen 2024-2029 en die voorzitter Von der Leyen dit jaar heeft herhaald in haar toespraak over de Staat van de Unie, om Frontex te versterken en met name terugkeer te versnellen.
Een nieuwe Frontex-verordening
De lidstaten zijn in de eerste plaats belast met grensbescherming en de terugkeer van personen zonder verblijfsrecht. Het voorstel van vandaag zal Frontex een 360-gradenaanpak bieden om hen bij die verantwoordelijkheid bij te staan: Frontex zal sneller kunnen anticiperen op uitdagingen en op maat gesneden steun kunnen verlenen aan de lidstaten waar en wanneer zij die nodig hebben. In de verordening worden drie prioriteiten vastgesteld:
- Gepoolde middelen en operationele capaciteiten: Frontex bundelt middelen, deskundigheid en operationele capaciteit die geen enkele lidstaat alleen kan onderhouden. Om een consistent hoog niveau van grenstoezicht in de hele Unie te waarborgen, stelt de Commissie voor om:
- Het permanente korps van Frontex geleidelijk verhogen tot 30 000 functionarissen door een nieuwe “Europese grens- en terugkeerreserve” van 17.000 functionarissen op te zetten, die ter beschikking van de lidstaten zullen blijven staan en indien nodig kunnen worden ingezet. Dit komt bovenop de verdubbeling van het eigen personeel van Frontex en de reeds bestaande 7 000 gedetacheerde personeelsleden uit de lidstaten.
- Gemakkelijkere toegang tot state-of-the-art apparatuur en technologie. Frontex zal uitrusting kunnen aanschaffen, leasen en mede-eigenaar worden en gezamenlijke aanbestedingen met de lidstaten kunnen uitvoeren, coördineren of eraan deelnemen. Frontex zal kunnen optreden als aankoopcentrale, ook voor digitale en op AI gebaseerde instrumenten.
- Sterker op het gebied van terugkeer: Frontex zal een proactievere en strategischere rol spelen bij het aansturen van EU-brede terugkeeroperaties, waarbij de doeltreffendheid en kostenefficiëntie van zijn steun worden gemaximaliseerd, met:
- Een speciaal coördinatiecentrum voor terugkeer om operationele informatie te verzamelen en te analyseren en de planning en coördinatie te ondersteunen. De steun van Frontex zal het volledige spectrum van het terugkeerproces bestrijken, van vroegtijdige identificatie en begeleiding bij vrijwillige terugkeer tot het uitvoeren van terugkeeroperaties en het verlenen van re-integratiebijstand.
- Frontex in staat stellen derde landen te ondersteunen bij terugkeer, zowel voor technische als operationele ondersteuning. Frontex zal kunnen helpen bij het organiseren en uitvoeren van terugkeeroperaties van het ene derde land naar het andere, onder voorbehoud van de sluiting van een overeenkomst met het betrokken derde land, met inachtneming van de grondrechten en internationale normen.
- Doeltreffende crisisrespons: Frontex zal gevaarlijke trends in een vroeg stadium kunnen helpen opsporen en snel kunnen ingrijpen in geval van een noodsituatie of crisis. Dit komt ook als een les geleerd uit de crisis van dit jaar in Ceuta.
- Een specifiek onlinemonitoring- en responscentrum met het expliciete mandaat voor Frontex om openbaar toegankelijke socialemedia-inhoud te monitoren, ontwikkelingen op te sporen die relevant zijn voor het beheer van de buitengrenzen en maatregelen te ondersteunen tegen illegale online-inhoud die verband houdt met grensbeveiligingsrisico's.
- Een snellereactiemacht die op zeer korte termijn aan de buitengrenzen moet worden ingezet om de lidstaten bij te staan bij het snel aanpakken van crises en noodsituaties aan de buitengrenzen. Het besluit tot inzet kan worden genomen door de uitvoerend directeur van Frontex [AG1] op verzoek van een lidstaat die in een noodsituatie verkeert.
- Verbetering van de informatie-uitwisseling in crisissituaties, onder meer door de lidstaten te verplichten gebeurtenissen met mogelijk aanzienlijke gevolgen voor de EU-grenzen binnen 24 uur in het specifieke Eurosur-netwerk te melden.
Digitalisering van terugkeer
Naast het voorstel voor een Frontex-verordening en na de inwerkingtreding van de nieuwe terugkeerverordening op 16 oktober, stelt de Commissie een nieuwe verordening voor om terugkeer-, overname- en re-integratieprocedures in de hele EU te digitaliseren. Het doel is de behandeling van terugkeerzaken te moderniseren, de administratieve procedures te vereenvoudigen en te versnellen door middel van digitalisering, de administratieve lasten te verminderen en het verzamelen en delen van gegevens te verbeteren.
De nieuwe regels zullen ook de rol van Frontex bij de ontwikkeling van een nieuwe digitale architectuur van de EU voor de lidstaten versterken en de nieuwe terugkeerverordening ondersteunen, met inachtneming van de gegevensbeschermingsnormen en de grondrechten.
Volgende stappen
Het is nu aan het Europees Parlement en de Raad om overeenstemming te bereiken over de voorstellen. De Commissie zal de medewetgevers ondersteunen bij de onderhandelingen over beide verordeningen.
Achtergrond
Het Europees Grens- en kustwachtagentschap (Frontex) is een gedecentraliseerd agentschap dat sinds 2005 de EU-lidstaten en geassocieerde Schengenlanden ondersteunt bij het beheer van de buitengrenzen van de EU en de bestrijding van grensoverschrijdende criminaliteit, alsook bij de terugkeer van onderdanen van derde landen die geen recht hebben om in de EU te verblijven. Frontex speelt ook een sleutelrol bij opsporings- en reddingsoperaties en ondersteunt de lidstaten bij het redden van levens op zee.
De huidige Frontex-verordening is in 2019 in werking getreden. Sindsdien is de rol van Frontex voortdurend toegenomen, gezien de ongekende uitdagingen als gevolg van de COVID-19-pandemie, de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne en de pogingen om migratie als wapen te gebruiken aan de buitengrenzen van de EU.
Doeltreffend Europees geïntegreerd grensbeheer en een efficiënt terugkeerbeleid versterken elkaar en staan centraal in het Schengengebied. Frontex houdt zich voortdurend bezig met capaciteitsopbouw en deelt inlichtingen en expertise met alle lidstaten en met naburige niet-EU-landen die worden getroffen door migratietrends en grensoverschrijdende criminaliteit. Altijd met volledige eerbiediging van de grondrechten en de menselijke waardigheid, die zijn ingebouwd in het mandaat en de operaties van Frontex.
Voor meer informatie
Verordening tot wijziging van de verordening betreffende de Europese grens- en kustwacht
Zie je content die volgens jou niet op deze site hoort? Check onze disclaimer.
