De Eerste Kamer heeft het wetsvoorstel van minister Rianne Letschert (OCW) aangenomen om de lokale omroepen te verstevigen en professionaliseren. Hiermee komt er een extra investering van 18 miljoen euro en een herzien stelsel. Door schaalvergroting daalt het aantal omroepen van ruim 200 naar maximaal 80. Lokale omroepen krijgen een duidelijke streekfunctie en een stevigere organisatorische basis. Zo blijft lokaal nieuws zoals verslagen van gemeenteraadsvergaderingen, wijkreportages of wedstrijdverslagen voor iedereen beschikbaar.

Minister Rianne Letschert (OCW): "Lokale omroepen zijn onmisbaar voor onze democratie. Met deze wet zorgen we ervoor dat ze ook in de toekomst hun cruciale rol kunnen vervullen. Lokale omroepen informeren ons over wat er speelt in onze eigen omgeving, jagen het lokale publieke debat aan en bieden een platform voor onze cultuur en streektalen.’’

Sterkere positie voor lokale omroepen

Het huidige lokale omroepstelsel kampt met knelpunten, zoals onvoldoende en onzekere financiering. De omroepen kennen een te kleine schaal, waardoor er op veel plekken te weinig journalistieke capaciteit is.

De nieuwe wet voorziet in een breed pakket aan maatregelen om de lokale omroepen te verstevigen en professionaliseren. Zo wordt het aantal omroepen teruggebracht van ruim 200 naar 80. Hierdoor gaan lokale omroepen vaker gebieden met meerdere gemeenten bedienen. Dat biedt meer financiële ruimte voor het verbeteren van de journalistieke kwaliteit.  De streekindeling komt voort uit een samenwerking tussen de Stichting Nederlandse Lokale Publieke Omroepen (NLPO) en de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG). In aanloop naar het nieuwe stelsel werken veel lokale omroepen al samen, of bereiden zich hierop voor. De NLPO krijgt een wettelijke taak als samenwerkings- en coördinatieorgaan voor de sector.

Onafhankelijkere financiering

Momenteel komt de financiering van de lokale omroepen uit het gemeentefonds en bedraagt deze ongeveer 13 miljoen euro. Het Rijk investeert hier structureel nog eens 18 miljoen euro extra in. Dit totaalbedrag van 31 miljoen euro wordt voortaan door het Rijk rechtstreeks aan de lokale omroepen uitgekeerd.

Hierdoor weten lokale omroepen zeker dat ze vijf jaar lang een vast budget hebben. Omdat de financiering niet meer afhankelijk is van gemeenten, kunnen lokale omroepen onafhankelijker opereren en hun rol als waakhond van de lokale democratie beter vervullen. Gemeenten kunnen ook in het nieuwe stelsel nog financieel bijdragen aan de lokale omroep, bovenop de bijdrage van het Rijk.

Het nieuwe stelsel treedt op 1 januari 2028 in werking. Medio november start het Commissariaat voor de Media met de procedure om de toekomstige 80 lokale omroepen aan te wijzen. Lokale omroepen en gemeenten bereiden zich al voor op deze transitie.