Het wetsvoorstel om rechters die dat willen tot 73 jaar door te laten werken als plaatsvervanger, is ingediend bij de Tweede Kamer. Vlak na haar aantreden maakte staatssecretaris van Justitie en Veiligheid Claudia van Bruggen bekend de huidige tijdelijke wet die dit mogelijk maakt om capaciteitstekort bij de Rechtspraak op te vangen, om te willen zetten in een permanente. Nu is de wettelijke ontslagleeftijd van een rechter 70 jaar. Door het tekort aan rechters is de inzet van rechters na hun 70e als plaatsvervangers een welkome aanvulling. In 2025 werkten 170 plaatsvervangers van boven de 70 bij de Rechtspraak.

Staatssecretaris Van Bruggen: “Met dit wetsvoorstel behouden we ervaren rechters voor de Rechtspraak. De praktijk laat zien dat de ervaring met de inzet van plaatsvervangers van 70 jaar en ouder zeer positief is. Tegelijkertijd  levert het een waardevolle bijdrage aan het terugdringen van het tekort aan rechters en daarmee verlichting van de werkdruk. En dat is weer in het belang van een sterke en kwalitatief goede rechtsstaat.”

Belangrijke oorzaak voor het tekort aan rechters is de leeftijdsgebonden uitstroom van 70 jaar. Steeds meer rechters naderen die leeftijd. Ook gaat een deel van de rechters eerder met pensioen dan de ontslagleeftijd. Daardoor is het van belang de inzetbaarheid van 70-plus plaatsvervangers permanent mogelijk te maken. Zij kunnen als dat nodig is om capaciteitstekort op te vangen, worden ingezet bij rechtbanken, gerechtshoven, de Centrale Raad van Beroep en het College van Beroep voor het bedrijfsleven. Het wetsvoorstel om die inzet permanent te maken, is in nauwe samenwerking met de Raad voor de rechtspraak en de Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak voorbereid.

Andere maatregelen

Naast de inzet van rechters-plaatsvervangers van 70 jaar en ouder zijn eerder andere maatregelen genomen om de capaciteit in de Rechtspraak te verhogen. De opleidingscapaciteit voor rechters en raadsheren is afgelopen jaren verhoogd naar 140 plekken. Verder is met steun van het ministerie van Justitie en Veiligheid geïnvesteerd in meer ondersteunend personeel. Ook in de huidige prijsafspraken (2026-2028) tussen de Rechtspraak en het ministerie van Justitie en Veiligheid zijn middelen vrijgemaakt voor het versterken van de Rechtspraak, onder andere voor institutionele vernieuwing om de werkdruk te verlagen.

Tijdelijke wet

De tijdelijke wet die het nu mogelijk maakt om rechters van 70 jaar en ouder bij capaciteitstekort in te zetten als plaatsvervangers, is ontstaan tijdens de uitbraak van COVID-19. De regeling werd eenmalig met 3 jaar verlengd en loopt af op 16 november 2026, tenzij voor die datum een structureel wetsvoorstel bij de Tweede Kamer is ingediend. Met het indienen van het voorstel voor de permanente wet is het mogelijk de huidige plaatsvervangers te blijven inzetten en blijft het ook mogelijk dat er nieuwe plaatsvervangers worden benoemd.