Vragen en antwoorden over het werkprogramma van de Commissie voor 2027

Wat is het werkprogramma van de Commissie?

Het werkprogramma schetst de belangrijkste initiatieven van de Commissie voor het komende jaar, in overeenstemming met de politieke beleidslijnen, opdrachtbrieven en de ideeën in de toespraak over de Staat van de Unie 2026 en de intentieverklaring. Het werkprogramma is een instrument om in te spelen op de veranderende politieke context en om mensen en bedrijven echte voordelen te bieden.

Waarom is het werkprogramma voor 2027 gericht op de uitvoering?

De Europese Commissie doet een ongekende inspanning om de voortdurende welvaart van Europa veilig te stellen. De Commissie heeft al vereenvoudigingsmaatregelen voorgesteld die meer dan 22 miljard euro aan jaarlijkse besparingen kunnen opleveren, en heeft samen met de lidstaten en het Europees Parlement het stappenplan Eén Europa, één markt aangenomen om het potentieel van de eengemaakte markt te ontsluiten. Voorstellen alleen brengen echter geen verlichting voor de economie. Ze moeten worden aangenomen en uitgevoerd. De prioriteit is nu om ervoor te zorgen dat Europese bedrijven en burgers deze impact voelen. Daarom moeten we voortbouwen op wat we in het verleden hebben bereikt en verder slank, doelgericht en ambitieus beleid uitvoeren en handhaven.

Wat zegt het werkprogramma over vereenvoudiging en uitvoering?

Vereenvoudiging en betere regelgeving zijn van cruciaal belang om het concurrentievermogen en de welvaart van Europa te versterken. Dit omvat het voorstellen van individuele initiatieven om de bureaucratie te verminderen en tegelijkertijd de manier waarop de Commissie nieuwe wetgeving ontwerpt te verbeteren, bestaande regels te herzien en de uitvoering ervan te ondersteunen. In het werkprogramma wordt deze toezegging gestand gedaan door het beginsel van regelgevingsdiscipline toe te passen op nieuwe voorstellen en door nieuwe vereenvoudigingsinitiatieven op het gebied van bank-, vervoers-, huisvestings- en digitaal beleid aan te kondigen.

Eenvoudigere EU-regels moeten zich ook vertalen in eenvoudigere regels op nationaal niveau. Zoals voorzitter Von der Leyen in haar toespraak over de Staat van de Unie heeft benadrukt, moeten de lidstaten hun inspanningen opvoeren om ervoor te zorgen dat onnodige nationale vereisten de op EU-niveau weggenomen lasten niet opnieuw invoeren. Om dit aan te pakken, zal de Commissie werken aan een pact tegen gold-plating, ter bevordering van meer transparantie over aanvullende nationale vereisten en de gevolgen daarvan. Ook zal in het kader van het Europees Semester een mechanisme voor “evaluatie en verwijdering” worden ingevoerd om de lidstaten te helpen gevallen van “gold-plating” in kaart te brengen en aan te pakken, waarbij de rechten en plichten worden gewaarborgd en de Verdragen volledig worden geëerbiedigd.

De Commissie roept de medewetgevers ook op snel vooruitgang te boeken met hangende prioritaire voorstellen, waaronder vereenvoudigingsinitiatieven in het kader van de routekaart “Een Europa, één markt”. Het stelt ook voor 18 initiatieven in te trekken die onvoldoende steun hebben gekregen en kondigt de intrekking aan van 14 wetgevingsteksten die niet langer geschikt zijn voor het beoogde doel. Naast het werkprogramma presenteert de Commissie haar tweede jaarlijkse overzichtsverslag over vereenvoudiging, uitvoering en handhaving.

Waarom heeft de Commissie voorgesteld een aantal van haar voorstellen in te trekken?

De Commissie heeft alle wetsontwerpen geëvalueerd die nog door het Europees Parlement en de Raad worden besproken. Zij constateerde dat sommige van hen weinig vooruitgang hebben geboekt, onnodige kosten of papierwerk kunnen veroorzaken of niet langer de belangrijkste strategische prioriteiten van de EU weerspiegelen.

Daarom heeft de Commissie voorgesteld 18 wetsontwerpen in te trekken. De volledige lijst is te vinden in bijlage III bij het programma.

Overeenkomstig het interinstitutioneel akkoord "Beter wetgeven" kunnen het Europees Parlement en de Raad zich nu uitspreken over de wetsontwerpen die de Commissie voornemens is in te trekken. De Commissie zal deze standpunten zorgvuldig in overweging nemen alvorens een besluit te nemen over de volgende stappen.

Wat gaat de Commissie doen om de crisis in verband met de kosten van levensonderhoud aan te pakken en de economische veiligheid te versterken?

Het aanpakken van de huisvestingscrisis is absoluut noodzakelijk, zowel als economische noodzaak als om ervoor te zorgen dat mensen in een van hun meest elementaire behoeften kunnen voorzien. De Commissie zal daarom een vereenvoudigingspakket voor huisvesting voorstellen om het bouwen en renoveren van woningen te vergemakkelijken en de kosten te verlagen. Een veerkrachtig energiesysteem van de EU is ook van cruciaal belang voor de economie, het welzijn van de burgers en de klimaatdoelstellingen van de EU. De Commissie zal gecoördineerde maatregelen nemen om de hoge energieprijzen aan te pakken. Om de uitrol van warmtepompen te ondersteunen, de initiële kosten voor huishoudens te verlagen en de blootstelling aan hoge prijzen voor fossiele brandstoffen te verminderen, zal de Commissie ook de mogelijkheid onderzoeken om een marktmechanisme voor schone warmte in te voeren.

De Commissie zal haar burgers economisch mondiger blijven maken met de vaardighedengarantie en overwegen de bestaande regelingen te verbeteren, wat mensen zal helpen nieuwe functies, sectoren of bedrijven aan te nemen en jongeren zal ondersteunen bij de uitdagingen als gevolg van de impact van AI op de arbeidsmarkt. De Commissie zal ook een diversificatiepakket presenteren om Europese bedrijven te helpen hun toeleveringsketens te diversifiëren, waardoor strategische afhankelijkheden die risico's voor de economische veiligheid van de EU met zich meebrengen, worden verminderd.

Hoe zal de Commissie de mensen en het Europees sociaal model ondersteunen?

Concurrentievermogen gaat over het veiligstellen van banen, het ondersteunen van mensen en bestaansmiddelen. Toch veranderen werk en onderwijs snel, met kunstmatige intelligentie die onze economie en samenleving transformeert. Daarom moet een zorgvuldig evenwicht worden gevonden tussen het enorme potentieel en de risico's die het met zich meebrengt. In 2027 viert de EU de tiende verjaardag van de Europese pijler van sociale rechten. De beginselen ervan blijven de sociale markteconomie van Europa beschermen. Zoals voorzitter Von der Leyen tijdens haar Staat van de Unie heeft gezegd, zal de Commissie samen met de Raad een sociale top organiseren om deze beginselen te herhalen. We zullen werknemers ook helpen nieuwe vaardigheden te leren of bestaande vaardigheden bij te werken, met name in sectoren die een transformatie ondergaan of waar banen in gevaar zijn. Om ervoor te zorgen dat mensen centraal blijven staan in de digitale vooruitgang, zullen we de doelstellingen van het digitale decennium herzien en een breder pakket digitale transformatie voorstellen.

Zorgdiensten zijn een essentieel onderdeel van onze sociale infrastructuur. De Europese Care Deal zal de veerkracht van zorgdiensten vergroten, wat essentieel is voor de meer dan 50 miljoen Europeanen die voor familieleden of vrienden zorgen. De Commissie zal ook een strategie voorstellen voor het recht om in Europese regio's en gebieden te blijven, om na te gaan welke maatregelen nodig kunnen zijn om regio's en burgers te laten floreren en slagen. De Commissie zal ook een coherente strategische aanpak ontwikkelen om zich voor te bereiden op de veranderende demografische realiteit, met name door rekening te houden met de behoeften van plattelandsgemeenschappen.

Hoe zal Europa zijn veiligheid waarborgen?

De Commissie zal de veiligheid van de buitengrenzen van de EU blijven verhogen. Met het migratie- en asielpact beschikt de EU over veiligere buitengrenzen, met nieuwe verplichte registratie en grondige veiligheidscontroles van alle irreguliere migranten die illegaal de grenzen van de EU overschrijden. Onze nieuwe regels hebben al resultaten opgeleverd, maar deze zomer werden we opnieuw getest aan onze grenzen met de crisis in Ceuta. Daarom streeft de Commissie ernaar snel overeenstemming te bereiken over een versterkt Frontex-mandaat, haar capaciteit om de buitengrenzen te beschermen te versterken en van Frontex de centrale speler van de EU op het gebied van terugkeer te maken.

De Commissie zal de samenwerking tussen rechtshandhavingsinstanties verbeteren door de uitwisseling van gegevens voor politiële samenwerking te vergemakkelijken. We zullen ook de mogelijkheid onderzoeken om samen met onze naaste partners een Europese Veiligheidsraad op te richten. Tot slot zullen we een nieuw Europees instrument voor strategische hulpmiddelen opzetten. Het zal betrekking hebben op belangrijke defensievermogens, waaronder kritieke ondersteunende middelen en krachtvermenigvuldigers, variërend van strategisch vervoer en bijtanken in de lucht tot ruimte- en cyberdefensie. De Commissie zal ook de collectieve cyberparaatheid en -veerkracht van Europa op gestroomlijnde wijze versterken.

Hoe zal Europa zijn invloed in het buitenland uitstralen?

Vrede staat centraal in het Europese project. Om de vrede te beschermen, moet Europa macht uitdragen, bedreigingen afschrikken en uitdagingen het hoofd bieden. Europa zal druk blijven uitoefenen op Rusland, de defensiesamenwerking met Oekraïne verdiepen en het land helpen gestaag vooruitgang te boeken op zijn Europese traject. De Europese Unie zal met name met Oekraïne blijven samenwerken om een betaalbaar en aanpasbaar luchtverdedigingssysteem te ontwikkelen. De EU zal de kritieke infrastructuur en humanitaire hulpgoederen van Oekraïne helpen versterken om het hoofd te bieden aan een nieuwe zeer zware winter.

De veiligheid in het Midden-Oosten heeft gevolgen voor de Europese veiligheid. De EU zal nieuwe partnerschappen opzetten en bestaande partnerschappen verdiepen om humanitaire steun te verlenen en verdere conflicten te helpen de-escaleren en voorkomen. Dit omvat het blijven verlenen van bijstand aan de kwetsbare mensen in Gaza en het bevorderen van de vrijheid van scheepvaart en maritieme veiligheid. Tot slot zal de EU het internationaal recht bevorderen en verdedigen, met haar niet-aflatende inzet voor de op regels gebaseerde internationale orde, waarvan het Internationaal Strafhof een fundamenteel onderdeel is, en zal zij samenwerken met partners om de hervorming van de Verenigde Naties voort te zetten teneinde op efficiënte wijze resultaten te boeken op het gebied van vrede en veiligheid, mensenrechten en duurzame ontwikkeling.

Wat gaat de Commissie doen om de democratische veerkracht te versterken?

Democratie is de hoeksteen van de Europese Unie. Maar in een tijd van toenemende politieke confrontatie, regionale en internationale conflicten en snelle technologische ontwrichting worden onze democratieën geconfronteerd met interne en externe druk. De Commissie zal maatregelen blijven invoeren in het kader van het Europees schild voor de democratie, dat onze collectieve capaciteit om informatiemanipulatie en desinformatie tegen te gaan verder zal versterken en onze veerkracht zal versterken door middel van een maatschappijbrede aanpak. Ter gelegenheid van de 70e verjaardag van de ondertekening van het Verdrag van Rome zal de Commissie ook het Congres van Europa lanceren, dat zal helpen bij het vormgeven van een nieuwe visie op de toekomst van Europa.

Voor meer informatie

Werkprogramma van de Commissie voor 2027

Overzichtsverslag 2026

Persbericht over het werkprogramma van de Commissie voor 2027 en het overzichtsverslag 2026

Vragen en antwoorden over het overzichtsverslag 2026

Factsheet over het werkprogramma van de Commissie voor 2027

Factsheet over het overzichtsverslag 2026