De Commissie stelt voorlopig vast dat de “For You”-feed van TikTok in strijd is met de wet inzake digitale diensten vanwege het schadelijke effect van “konijngaten”

Vandaag heeft de Europese Commissie TikTok voorlopig in strijd met de digitaledienstenverordening bevonden vanwege het zogenaamde “konijnengateffect” van haar aanbevelingssysteem. De “For You”-feed van TikTok toont gebruikers een continue stroom van gepersonaliseerde video's, zelfs wanneer deze verband houden met geestelijke gezondheidsproblemen en lichaamsbeeld.

Hoe meer een gebruiker interageert met een bepaald type inhoud, hoe meer het feedalgoritme “For You” van TikTok vergelijkbare inhoud aanbeveelt. Dit ontwerp kan schadelijk zijn wanneer dergelijke eindeloze en herhaalde belichting bijvoorbeeld inhoud over verdriet, isolatie of lichaamsbeeld omvat. Deze “konijngaten” kunnen een nadelig effect hebben op de geestelijke gezondheid van gebruikers, met name die van kwetsbare volwassenen en minderjarigen.

De voorlopige bevindingen van vandaag zijn gericht op zowel risicobeoordeling als risicobeperkende maatregelen.

Risicobeoordeling

De Commissie heeft voorlopig vastgesteld dat TikTok niet adequaat heeft beoordeeld hoe zijn aanbevelingsalgoritme gebruikers in dergelijke “konijngaten” kan leiden, waardoor hun welzijn in gevaar komt. Uit de voorlopige bevindingen blijkt dat het algoritmeontwerp een belangrijke rol kan spelen bij het ontstaan van “konijngaten”. Het algoritme gebruikt informatie over gebruikersbetrokkenheid, zoals het bekijken en leuk vinden van video's, om de inhoud die hen wordt aanbevolen te personaliseren.  

Wanneer een gebruiker bijvoorbeeld herhaaldelijk inhoud bekijkt of leuk vindt die mogelijk triggert, zoals inhoud over gewichtsverlies of lichaamsbeeld, interpreteert het systeem deze interacties als positieve tekenen van interesse en beveelt het meer van hetzelfde aan.

Herhaalde blootstelling aan dergelijke inhoud kan ernstige negatieve gevolgen hebben voor het welzijn van gebruikers, waaronder verhoogde gevoelens van verdriet of angst, ontevredenheid over het lichaam, een lager zelfbeeld of verslechtering van bestaande eetstoornissen en mentale aandoeningen.

Risicobeperkende maatregelen

In de bevindingen van vandaag wordt ook voorlopig geconcludeerd dat TikTok geen evenredige, redelijke en doeltreffende risicobeperkende maatregelen heeft genomen om deze risico's aan te pakken.

Hoewel TikTok al bepaalde maatregelen heeft genomen om het risico van het "konijnenholeffect" te beperken, heeft de Commissie voorlopig vastgesteld dat deze maatregelen niet doeltreffend zijn.

Maatregelen om gediversifieerde inhoud aan te bevelen verminderen onvoldoende hoe vaak soortgelijke inhoud wordt aanbevolen, met inbegrip van inhoud die verband houdt met geestelijke gezondheidsproblemen en lichaamsbeeld.

De besturingstools stellen gebruikers niet effectief in staat om de inhoud te controleren die aan hen wordt aanbevolen. Het gebruik van de knop “niet geïnteresseerd” is bijvoorbeeld mogelijk niet voldoende om de inhoudsfeed te wijzigen. Het algoritme geeft prioriteit aan het tonen van gebruikersinhoud op basis van kijktijd, boven hun keuze om minder van bepaalde inhoud te zien.

In dit stadium van het onderzoek is de Commissie van mening dat TikTok het ontwerp van het “For You”-voeder moet wijzigen. TikTok moet bijvoorbeeld meer vertrouwen op de expliciete voorkeuren van gebruikers, de kijktijd uitschakelen als indicator om inhoud aan te bevelen, de toegankelijkheid en bruikbaarheid van gebruikersbesturingselementen vergroten en het algoritme regelmatig testen.

Volgende stappen

TikTok heeft nu de mogelijkheid om haar recht op verdediging uit te oefenen. Zij kan de documenten in de onderzoeksdossiers van de Commissie onderzoeken en schriftelijk reageren op de voorlopige bevindingen van de Commissie. Tegelijkertijd zal de Europese Raad voor digitale diensten worden geraadpleegd.

Indien de standpunten van de Commissie uiteindelijk worden bevestigd, kan de Commissie een niet-nalevingsbesluit nemen, dat aanleiding kan geven tot een boete die in verhouding staat tot de aard, de ernst, de herhaling en de duur van de inbreuk en die kan oplopen tot maar niet meer dan 6 % van de totale wereldwijde jaaromzet van de aanbieder.

Achtergrond

De voorlopige bevindingen van de Commissie maken vandaag deel uit van haar formele procedure om de naleving van de wet inzake digitale diensten door TikTok te onderzoeken.

In het kader van dezelfde procedure heeft de Commissie in februari 2026 voorlopige bevindingen vastgesteld met betrekking tot verslavend model en in juli van hetzelfde jaar met betrekking tot de bescherming van minderjarigen. Daarnaast omvatte de procedure ook toegang tot openbare gegevens voor onderzoekers, waarvoor in oktober 2025 voorlopige bevindingen werden vastgesteld, en transparantie op het gebied van reclame, die in december 2025 werd afgesloten door middel van bindende toezeggingen.

De voorlopige standpunten van de Commissie zijn gebaseerd op een diepgaand onderzoek dat een analyse omvatte van de risicobeoordelingsverslagen van TikTok, interne gegevens en documenten en de antwoorden van TikTok op meerdere verzoeken om informatie, een overzicht van het uitgebreide wetenschappelijke onderzoek over dit onderwerp en interviews met deskundigen op meerdere gebieden, waaronder aanbevelingssystemen, evenals psychologie en psychiatrie. De Ierse coördinator voor digitale diensten (DSC), Coimisiún na Meán, heeft de Commissie in dit onderzoek ondersteund.

Deze voorlopige bevindingen lopen niet vooruit op de uitkomst van het onderzoek.