Nederland en Duitsland gaan intensiever samenwerken op het spoor. Beide landen willen het grensoverschrijdende passagiers- en goederenvervoer (inclusief militaire mobiliteit) versterken, ook vanwege het Europese belang hiervan. Doel is dat er meer treinen gaan rijden tussen de twee landen. Ook moet de reistijd naar bijvoorbeeld Berlijn worden verkort. Verder willen Nederland en Duitsland nauwer gaan samenwerken op technisch gebied. De Duitse verkeersminister Steffen Bilger en staatssecretaris Annet Bertram tekenden hierover vandaag een gemeenschappelijke verklaring in Berlijn.

Staatssecretaris Annet Bertram (OV & spoor): “Goede spoorverbindingen tussen Nederland en Duitsland zijn essentieel, ook Europees gezien. Of dat nu gaat om grensoverschrijdend personenvervoer, zoals vaker en sneller met de trein naar Berlijn kunnen reizen, of goederenvervoer. De Betuweroute is bijvoorbeeld een van de belangrijkste verbindingen tussen de haven van Rotterdam en het Duitse Ruhrgebied. De Betuweroute biedt toegang tot het Europese achterland en is zo belangrijk voor het Europees concurrentievermogen én voor militaire mobiliteit in Europa. Met deze nieuwe gezamenlijke verklaring intensiveren we de samenwerking voor dit grensoverschrijdende project en vele anderen.”

Minister Steffen Bilger (Transport): “Duitsland en Nederland zijn verbonden door een hecht partnerschap en de gezamenlijke ambitie om ervoor te zorgen dat het verkeer in het hart van Europa toekomstgericht vorm wordt gegeven. Juist op het spoor liggen er grote kansen: voor milieuvriendelijke mobiliteit, efficiënte toeleveringsketens en betere verbindingen binnen Europa. Met onze gezamenlijke verklaring leggen we nu een nieuwe basis om het grensoverschrijdende vervoer van personen en goederen doelgericht te blijven ontwikkelen, de digitalisering van het spoor te bevorderen en bestaande belemmeringen weg te nemen. Het met succes weer in bedrijf stellen van de Friesenbrücke en de Wunderline laat zien wat er mogelijk is als we samenwerken aan hetzelfde doel. Die weg willen we consequent voortzetten.”

Meer treinen, kortere reistijd

Beide landen willen mogelijk maken dat er meer passagierstreinen gaan rijden tussen Nederland en Duitsland dan nu het geval is. Ook zou de reistijd stapsgewijs moeten worden verkort. Daarbij kijken beide landen vooral naar de corridors Amsterdam-Hamburg (met achterliggend: Kopenhagen), Amsterdam-Berlijn (Warschau/Praag) en Amsterdam-Frankfurt (Bazel/Wenen). Op dit moment rijden er dagelijks grofweg twee keer zoveel hogesnelheidstreinen naar Parijs als naar Berlijn. Beide landen willen het gemakkelijker maken voor nieuwe spooraanbieders om in de markt voor internationaal treinvervoer te stappen. Dat zorgt voor meer concurrentie op deze verbindingen in het passagiers- en in het goederenvervoer.

Het coalitieakkoord van het kabinet bevat de ambitie om meer ruimte te geven aan innovatieve nieuwe aanbieders op het spoor, oa op internationale spoorverbindingen. Dit jaar wordt er al voortgang geboekt op de Duits-Nederlandse regionale grensoverschrijdende treindiensten: de recente heropening van de ‘Wunderline’ tussen Groningen en Leer en de start (in december) van treindiensten tussen Coevorden en Bad Bentheim.

Aansluiting Betuweroute

Beide landen willen ook de planning van grensoverschrijdende spoorprojecten samen gaan oppakken. Vier trajecten worden aangepakt, waaronder het verbeteren van de Duitse aansluiting op de Betuweroute. Hiervoor wordt  de capaciteit van het traject Emmerich-Oberhausen worden uitgebreid. Vorig jaar kaartte Nederland al de problematiek rond de realisatie van dat Derde Spoor aan. Jaarlijks passeren circa 45.000 spoorgoederentreinen de Nederlands-Duitse grens (bij Zevenaar, Venlo en Bad Bentheim), wat het een van de drukste grenspassages van Europa maakt qua spoorgoederenvervoer.

De andere trajecten die worden bekeken zijn Venlo-Kaldenkirchen-Viersen, Grensovergang Bad Bentheim/Oldenzaal en Bremen-Oldenburg-Groningen-Amsterdam. Dat laatste niet alleen met oog op de Wunderline, maar de Lelylijn. Het doortrekken van deze spoorverbinding naar Duitsland is een optie. Om te kijken hoe de Lelylijn dichterbij gebracht zou kunnen worden werd onlangs een adviescommissie ingesteld.

Verder willen Nederland en Duitsland de samenwerking op technisch gebied versterken, zoals bij de aanleg van het Europese treinbeveiligingssysteem ERTMS. Ook moet het beter mogelijk worden om extra lange treinen van 740 meter te laten rijden. Dat komt ook de militaire mobiliteit ten goede, want dergelijke treinen zijn vaak nodig om bijvoorbeeld tanks te verplaatsen. Zowel Nederland en Duitsland zijn belangrijke doorvoerlanden voor militair materieel in Europa.

Afstemmen vraagstukken

Beide landen gaan ook vraagstukken over grensoverschrijdend passagiersvervoer en goederenvervoer beter op elkaar afstemmen. Jaarlijks komen de bewindspersonen hiervoor bij elkaar, samen met de infrastructuurbeheerders Prorail en DBInfraGo. Werkgroepen gaan de plannen uit de vandaag getekende verklaring verder uitwerken. Dat moet zo snel mogelijk tot concrete resultaten leiden.

Vorig jaar kondigde Nederland al aan dat richting Duitsland het belang zou worden onderstreept van investeringen op grensbaanvakken en het verder ontwikkelen van internationale reizigers- en goederenverbindingen. Ook werd de ambitie uitgesproken om de samenwerking te intensiveren. De nieuwe verklaring bouwt voort op samenwerking op het gebied van spoorgoederenvervoer die al in 2019 was gestart.

Nederland sloot begin dit jaar al een gezamenlijke verklaring met België over intensievere samenwerking op spoorgebied.