Commissie geeft groen licht voor Belgische staatssteun ter waarde van 2 miljard euro voor offshore-windenergie

De Europese Commissie heeft haar goedkeuring gehecht aan een Belgische regeling van 2,04 miljard euro ter ondersteuning van offshore-windenergie in overeenstemming met de doelstellingen van de Clean Industrial Deal. Die maatregel moet de transitie naar een klimaatneutrale economie ondersteunen. De regeling is goedgekeurd in het kader van het staatssteunkader voor de Clean Industrial Deal (Cisaf), dat de Commissie op 25 juni 2025 heeft vastgesteld.

De Belgische maatregel

Om bij te dragen aan de doelstellingen van de Clean Industrial Deal, heeft België in het kader van het Cisaf bij de Commissie een regeling aangemeld ter ondersteuning van offshore-windenergie. De regeling vervangt een eerdere staatssteunmaatregel die de Commissie in 2024 heeft goedgekeurd in het kader van het tijdelijk crisis- en transitiekader voor staatssteunmaatregelen ter ondersteuning van de economie na de Russische agressie tegen Oekraïne. De steun voor die regeling werd niet verleend binnen de wettelijke termijn van 31 december 2025. De vandaag goedgekeurde regeling heeft een looptijd van 20 jaar en een budget van maximaal 2,04 miljard euro.

De maatregel zal de bouw en exploitatie van het eerste offshorewindpark in de Prinses Elisabeth-offshorezone in de Noordzee ondersteunen. Dat windpark zal naar verwachting een capaciteit tot 735 MW hebben en jaarlijks tot 2,6 TWh hernieuwbare elektriciteit opwekken.

De steun zal worden toegekend via een transparante en niet-discriminerende inschrijvingsprocedure, waarvan het resultaat in het vierde kwartaal van 2027 verwacht wordt. De criteria van de verordening voor een nettonulindustrie worden opgenomen als voorselectiecriteria bij de aanbesteding: de toeleveringsketens van windturbines en de voornaamste specifieke componenten moeten worden gediversifieerd om Europa minder afhankelijk te maken van buitenlandse invoer en zo ook veerkrachtiger te maken.

De steun krijgt de vorm van een maandelijkse variabele premie in het kader van een tweerichtingscontract ter verrekening van verschillen. De compensatie wordt berekend door de biedprijs te vergelijken met een referentiemarktprijs, gewogen naar de maandelijkse capaciteit van het offshore-windpark. De begunstigde ontvangt betalingen wanneer de referentieprijs lager is dan de biedprijs. Is de referentiemarktprijs hoger dan de biedprijs, dan moet de begunstigde het verschil aan de Belgische autoriteiten betalen.

De Commissie heeft vastgesteld dat de Belgische regeling voldoet aan de voorwaarden van het Cisaf (afdelingen 3 en 4.1.2). De steun zal met name worden verleend in de vorm van directe prijssteunregeling, via een op capaciteiten gebaseerd tweerichtingscontract ter verrekening van verschillen, dat wordt toegekend via een concurrerende biedprocedure. De compensatie wordt toegekend voor de potentiële elektriciteitsproductie die het windpark had kunnen produceren en niet voor de daadwerkelijke productie. Die opzet zorgt ervoor dat de markt naar behoren functioneert en dat de regeling producenten niet compenseert voor productie in perioden waarin de marktwaarde van die productie negatief is, in overeenstemming met de regels voor de opzet van de elektriciteitsmarkt van de EU.

De Commissie heeft geconcludeerd dat de Belgische regeling noodzakelijk, passend en evenredig is om de transitie naar een klimaatneutrale economie te versnellen en de ontwikkeling te vergemakkelijken van bepaalde economische activiteiten die belangrijk zijn voor de uitvoering van de Clean Industrial Deal. Dat is in overeenstemming met artikel 107, lid 3, punt c), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en de voorwaarden van het Cisaf.

Daarom heeft de Commissie de Belgische maatregel uit hoofde van de EU-staatssteunregels goedgekeurd.

Achtergrond

De Commissie heeft op 25 juni 2025 het Cisaf goedgekeurd om steunmaatregelen te bevorderen in sectoren die belangrijk zijn voor de transitie naar een klimaatneutrale economie, in overeenstemming met de Clean Industrial Deal.

Het Cisaf voorziet in de volgende soorten steun, die de lidstaten kunnen verlenen om de transitie naar schone energie te versnellen:

• maatregelen om de uitrol van hernieuwbare energie en koolstofarme brandstoffen te versnellen (afdelingen 4.1 en 4.2). De lidstaten kunnen regelingen opzetten voor investeringen in alle hernieuwbare energiebronnen en energieopslag, met vereenvoudigde aanbestedingsprocedures. Er worden ook specifieke regels vastgesteld voor een snellere uitrol van koolstofarme brandstoffen.
• maatregelen die een tijdelijke verlaging van de elektriciteitsprijzen voor energie-intensieve gebruikers mogelijk maken om de overgang naar goedkope schone elektriciteit te waarborgen (afdeling 4.5). Dergelijke maatregelen zullen helpen voorkomen dat industriële activiteiten worden verplaatst naar locaties waar milieuvoorschriften ontbreken of minder ambitieus zijn, voordat de decarbonisatie van het elektriciteitssysteem van de EU zich volledig vertaalt in lagere elektriciteitsprijzen.
• maatregelen om industriële processen te decarboniseren (afdeling 5). Om de afhankelijkheid van ingevoerde fossiele brandstoffen te verminderen, kunnen de lidstaten investeringen in de decarbonisatie van industriële activiteiten ondersteunen. Dat kan gebeuren door elektrificatie, energie-efficiëntie en de overschakeling op hernieuwbare en op elektriciteit gebaseerde waterstof die aan bepaalde voorwaarden voldoet, met meer mogelijkheden om steun toe te kennen voor de decarbonisatie van industriële processen bij de overschakeling naar van waterstof afgeleide brandstoffen.
• maatregelen voor voldoende productiecapaciteit voor schone technologie (afdeling 6). De lidstaten kunnen investeringssteun verlenen voor strategische projecten in overeenstemming met de verordening voor een nettonulindustrie (zoals batterijen, zonnepanelen, windturbines, warmtepompen, elektrolyse-installaties en koolstofafvang, -gebruik en -opslag). Dat omvat ook de productie van belangrijke componenten, en de productie en recycling van daaraan verbonden kritieke grondstoffen.
• maatregelen om de risico's te verminderen van particuliere investeringen die nodig zijn voor de uitrol van schone energie, industriële decarbonisatie, productie van schone technologie, bepaalde energie-infrastructuurprojecten en projecten ter ondersteuning van de circulaire economie (afdeling 8).

Meer informatie over het Cisaf vindt u online.

Meer informatie

De niet-vertrouwelijke versie van het besluit van vandaag komt, zodra eventuele vertrouwelijkheidskwesties zijn opgelost, onder zaaknummer SA.120400 beschikbaar in het staatssteunregister op de website van DG Concurrentie van de Commissie. Een overzicht van de recentste staatssteunbesluiten die op internet en in het EU-Publicatieblad zijn gepubliceerd, is te vinden in de elektronische nieuwsbrief Competition Weekly e-News.