Meer documentenCommissie zet volgend hoofdstuk voor Culturele Hoofdsteden van Europa uiteen na meer dan 40 jaar succes
Vandaag vernieuwt en versterkt de Europese Commissie het kader voor de Culturele Hoofdsteden van Europa na 2033 en past zij de lessen van meer dan 40 jaar ervaring toe in de volgende generatie van het programma.
Het doel is het selectieproces te vereenvoudigen, het nalatenschap op lange termijn en de duurzaamheidsplanning te versterken en het voor groepen steden, met inbegrip van grensoverschrijdende partnerschappen, gemakkelijker te maken om samen een aanvraag in te dienen. Het zal ook de participatie van burgers en jongeren versterken en meer gewicht geven aan inclusieve en duurzame stedelijke ontwikkeling.
Gesteund door het programma Creatief Europa van EU´ hebben vier decennia van de Culturele Hoofdsteden laten zien welke vele voordelen een jaar in de schijnwerpers kan bieden voor een stad, van nieuwe culturele ruimten en creatieve mogelijkheden voor gemeenschappen en kunstenaars tot sterkere lokale netwerken en internationale zichtbaarheid.
Alleen al in de hoofdsteden die tussen 2013 en 2022 werden geëvalueerd, namen de programma's 38,5 miljoen bezoekers af, waarbij een typisch kapitaal in het titeljaar ongeveer 1.000 tot 1.200 culturele activiteiten leverde. In geselecteerde titelsteden steeg het aantal bezoekers met gemiddeld 30-40%.
Een Europees cultureel succesverhaal sinds 1985
Het in 1985 opgerichte initiatief "Culturele Hoofdsteden van Europa" begon met Athene en heeft sindsdien door steden, regio's en periferieën in heel Europa gereisd.
Sinds de oprichting zijn er 85 titelhouders van de Culturele Hoofdstad van Europa. Oulu (Finland) en Trenčín (Slowakije) hebben momenteel de titel, met Évora (Portugal) en Liepāja (Letland) in 2027.
Wat gaat er verder dan het titeljaar?
In heel Europa heeft de nalatenschap van het initiatief verschillende vormen aangenomen. Lille 2004 hielp voormalige industriële ruimten om te vormen tot een netwerk van culturele locaties en creëerde het momentum dat Lille3000 vandaag heeft voortgezet. Aarhus 2017 omvatte alle 19 gemeenten van de centrale regio van Denemarken en creëerde regionale culturele samenwerking die na het titeljaar werd voortgezet.
In Košice werden voormalige kazernes en buurtgebouwen omgetoverd tot culturele ruimten dankzij de titel van 2013. Meer dan tien jaar later beheert de nalatenschapsorganisatie van de stad nog steeds 13 culturele centra. En in Leeuwarden-Fryslân ontwikkelde de titel van 2018 zich tot Arcadia, een terugkerend cultureel programma voor de hele provincie, met een nieuwe editie gepland voor 2028.
Deze ervaringen vormen de basis voor het volgende kader: eerder plannen voor wat duurt, verder reiken dan één stad, meer mensen betrekken en het voor steden en regio's gemakkelijker maken om samen te werken.
Bereik buiten Europa
In de loop der jaren heeft het programma zich uitgebreid tot buiten de grenzen van de Europese Unie. Volgens het nieuwe voorstel zullen derde landen die deelnemen aan of geassocieerd zijn met het programma Creatief Europa vanaf 2034 kunnen strijden om de titel.
Volgende stappen
Over het Commissievoorstel zal nu parallel worden onderhandeld in het Europees Parlement en de Raad, met het oog op een akkoord over een definitieve tekst tegen medio 2027.
Voor meer informatie
Zie je content die volgens jou niet op deze site hoort? Check onze disclaimer.
